31 Οκτ 2014

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΚΥΡΙΕ ΣΑΜΑΡΑ!




Το ιστολόγιο μας εκφράζει την ικανοποίηση του  επί τη διασώσει των αγαπημένων μας «Σωτηράκηδων» κατά τον σημερινό ανασχηματισμούλη. 

Συγχαίρει δε ιδιαιτέρως τον πρωθυπουργό κ Σαμαρά για την ορθοκρισία του!

Απόκαυκος

Η ΕΠΑΝΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ "Αχ ο μπαγλαμάς" …





ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ, ΚΑΠΟΤΕ




Το 1912 ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει το Μέτσοβο

1967-68: έχουν περάσει μόλις 55 χρόνια από το 1912-13 και οι τότε 15-20χρονοι Μετσοβίτες, 70-75 χρονών τώρα, κάθονται με τις τοπικές φορεσιές τους και τις χαρακτηριστικές αγκλίτσες τους έξω από την είδοσο του αύλιου χώρου του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Παρασκευής, όπως συνηθίζουν και μέχρι σήμερα.

Εκεί τους συνάντησα κατά την πρώτη μου επίσκεψη στο Ιστορικό Μέτσοβο και όταν πληροφορήθηκαν ότι κατάγομαι από την Κρήτη -και μάλιστα από το Ρέθυμνο- άρχισαν να μου διηγούνται ζωντανές ιστορίες, γεγονότα που οι ίδιοι έζησαν και είδαν με τα μάτια τους, για τους Κρήτες αγωνιστές, Καπετάν Στυλιανό Κλειδή, τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρίστο Μακρή και τον αρχηγό της Φάλαγγας Κισάμου Εμμανουήλ Μπαλαντίνο. 
Ο Εμμανουήλ Μπαλαντίνος γεννήθηκε στο χωριό Πρόδρομος Δελιανών της Επαρχίας Κισάμου, Χανίων το 1876. Από την ηλικία των 16 ετών, συμμετέχει σε κάθε επαναστατική κίνηση δίπλα στον πατέρα του Στυλιανό Μπαλαντίνο, Αρχηγό Επαναστατικών Σώματος. Εκλέγεται βουλευτής στην Κρητική Βουλή, επί Κρητικής Πολιτείας, έκανε αίτηση και έλαβε άδεια για συγκρότηση εθελοντικών σώματος. Έτσι το 1912 μαζί με το Νικ. Μαλανδράκη συγκροτούν την «ΦΑΛΑΓΓΑ ΚΙΣΑΜΟΥ», η οποία εξοπλίζεται στην Αθήνα και οδεύει προς το Μέτσοβο μέσω Κατάρας. Με τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των εθελοντών αλλά και των δυνάμεων του τακτικού στρατού επιτυγχάνεται η απελευθέρωση του Μετσόβου στις 31 Οκτωβρίου 1912. Πανηγυρισμοί, πατριωτικός ενθουσιασμός και Εθνική έξαρση πλημμυρίζουν όλη την περιοχή. Είχε την τύχη να μπει από τους πρώτους ελευθερωτές στο Μέτσοβο που ύψωσαν την Ελληνική Σημαία στο Ι. Ναό της Αγίας Παρασκευής. Η Φάλαγγα Κισάμου θα παραμείνει στο Μέτσοβο και στη γύρω περιοχή, μέχρι και τον Ιανουάριο του 1913. Ο Μανώλης Μπαλαντίνος επισκέφθηκε το Μέτσοβο στις 31 Οκτωβρίου 1956 μαζί με τον οπλαρχηγό Σταύρο Χαραλαμπάκη. Εδώρησε την πανέμορφη Κρητική ενδυμασία του -εξάλλου ο ίδιος ήταν μοναδικός δεξιοτέχνης, ράπτης των κρητικών ενδυμάτων- και το όπλο του στο Δήμο Μετσόβου που φυλάσσονται επιμελώς μέχρι σήμερα στο Δημαρχείο. Πέθανε στα Χανιά στις 18 Αυγούστου 1962. 
Ο Καπετάν Στυλιανός Κλειδής, γεννήθηκε στο χωριό Αγκουσελιανά της Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου το 1870. Το 1904-1905 ιδρύει δικό του εθελοντικό σώμα, πηγαίνει στη Μακεδονία και δρα εύστοχα κατά των Οθωμανών και των Βουλγάρων Κομιτατζήδων σε τέτοιο βαθμό, που οι αντίπαλοί του ακόμη και στην υποψία πως ήταν δυνατόν να αιφνιδιασθούν από τον Καπετάν Κλειδή να καταλαμβάνονται από θανατική αγωνία! Αργότερα, ύστερα από προδοσία, συνελήφθη από τους εχθρούς την ώρα που κρυβότανε σ' ένα φιλικό σπίτι, και επρόκειτο να εκτελεσθεί. Στο μεταξύ όμως έγινε το Τουρκικό σύνταγμα και ο Σουλτάνος πριν παραιτηθεί και φύγει έδωσε γενική αμνηστία και έτσι αφέθηκε ελεύθερος! Στη συνέχεια επέστρεψε στο Ρέθυμνο όμως η φωνή της πατρίδας και των αλύτρωτων αδελφών μας τον καλούσε. Έφυγε με το Σώμα του με προορισμό την Ήπειρο. Πέρασε από την Αθήνα και κατέλυσε με τα πρωτοπαλλήκαρά του στο ξενοδοχείο «Μέγας Αλέξανδρος» στην ΟΜΟΝΟΙΑ στο ισόγειο του οποίου υπήρχε μέχρι πρότινος το γνωστό σε όλους τους Κρήτες των Αθηνών ομώνυμο καφενείο. Συγκεντρώθηκαν και άλλοι Κρήτες των Αθηνών, μεταξύ των οποίων και ο Υφηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρίστος Μακρής και συνεχίζουν για το Μέτσοβο. 
Ο Καπετάν Κλειδής, πανύψηλος, θαρραλέος, αποφασιστικός, γενναίος αγωνίζεται με το Σώμα του και μαζί με τα άλλα εθελοντικά Σώματα των Κρητών αλλά και του τακτικού Ελληνικού Στρατού ελευθερώνουν το Μέτσοβο. Πανηγυρίζουν για την μεγάλη αυτή επιτυχία και σύμφωνα με το γενικότερο Σχέδιο ετοιμάζονται να συνεχίσουν για τα θρυλικά Γιάννινα. Όμως μετά από λίγες ημέρες στις 10 Νοεμβρίου 1912 πληροφορούνται ότι εχθρικές δυνάμεις αντεπιτίθενται και βρίσκονται στα ύψωμα «Προφήτης Ηλίας» βόρεια του Μετσόβου. Ανεβαίνει ο Καπετάν Κλειδής με το Σώμα του και ζώνει το ξωκκλήσι. Απόλυτη σιωπή βασιλεύει σαν να μην υπήρχε άνθρωπος. Σηκώνεται τότε όρθιος ο πανύψηλος Κλειδής και φωνάζει στα Τούρκικα να παραδοθούν, όσοι ήταν κλεισμένοι μέσα στην εκκλησία και δεν θα πάθουν τίποτα. -Πέσε κάτω, αρχηγέ! Πέσε κάτω, αρχηγέ! του φωνάζουν τα παλληκάρια του. Αλλά ο αρχηγός επαναλαμβάνει -Παραδοθείτε! Δεν θα πάθετε τίποτα. Μόλις κι είχε τελειώσει την τελευταία φράση και δύο πυροβολισμοί από τη θυρίδα του ιερού τον έρριξαν κάτω. Και ο γενναίος έπεσε «μέγας μεγαλωστί» ώρα δειλινού την 10η Νοεμβρίου 1912. 
Οι άνδρες του Κλειδή, αγριεμένοι από τον άδικο θάνατο του αρχηγού τους, πλημμυρίζονται από άγρια εκδίκηση, ορμών αυτόματα και απροφύλακτα, σπών την πόρτα της εκκλησίας και αρχίζουν να σφάζουν με τα μαχαίρια τους τους εντός του ναού στρατιώτες μάλιστα από τον σβέρκο -από τον καφά όπως λέμε στην Κρήτη- επειδή από κει ο θάνατος είναι πολύ οδυνηρός. Τότε μπαίνει στη μέση ο Υφηγητής Χρίστος Μακρής και ως ακαδημαϊκός δάσκαλος δεν μπορούσε να βλέπει αυτή την εικόνα και τους φωνάζει: -Αφήστε, μωρέ, τα μαχαίρια!! Δεν θα γενούμεν εμείς σαν κι αυτούς! Έτσι έσωσε τη ζωή των υπολοίπων πέντε (5) αιχμαλώτων. Την επαύριο 11 Νοεμβρίου μεταφέρθηκαν στο Μέτσοβο οι ηρωικοί νεκροί. Τους είχαν τοποθετήσει στο Σχολείο και τη σορό του Κλειδή είχαν ξαπλώσει σε 2 σχολικά θρανία. Η κεφαλή του ανεπαύετο σε προσκεφάλι που έφεραν οι αρχόντισσες του Μετσόβου, ενώ τα βαριά του υποδήματα προεξείχαν. Δύο μαθητικά θρανία ήταν πολύ μικρό φέρετρο για ένα τέτοιο λεβέντη. Η νεκρώσιμος ακολουθία εψάλη γύρω στις 10 το πρωί στον Ι. Ναό της Αγίας Παρασκευής, όπου συγκινητικούς επικήδειους λόγους, γεμάτους εθνικό παλμό και πατριωτική έξαρση, εκφώνησαν ο Χρ. Μακρής, ο αρχηγός Κριάρης και ο Θεολόγος Ιεροδιάκονος Μόδεστος Περτσαλής. Ένας πολεμιστής διέσωσε στη μνήμη του ένα ποίημα της Ηπειρώτικης Λαϊκής Μούσας που οι 2 πρώτες στροφές του λυρικά έλεγαν: 
-Κρήτες αντάρτες κι Αρχηγοί και σεις οι στρατιώτες 
που σπάσετε στο Μέτσοβο τις σιδερένιες πόρτες. 
Κλαίτε τον Καπετάν Κλειδή απούταν η πρεπειά σας, 
αλλά σκοτώθη κι άφηκε μαχαίρι στη καρδιά σας. 
Ο Χρίστος Μακρής γεννήθηκε στα Σελλιά της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης το 1880. Το 1897 βρίσκεται στην Αθήνα για σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, παίρνει μέρος στον ατυχή πόλεμο του έτους εκείνου ως εθελοντής και τραυματίζεται. Το 1901 τελειώνει τη Θεολογική Σχολή και παίρνει με άριστα το πτυχίο της Θεολογίας. Το 1905 παίρνει μέρος στην επανάσταση του Θερίσου λόγω και της στενότατης φιλίας του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Το 1906 κερδίζει υποτροφία και σπουδάζει στο Μόναχο της Γερμανίας Βυζαντινή και Εκκλησιαστική Ιστορία. Επιστρέφει στην Ελλάδα και το 1910 αναγορεύεται Υφηγητής της Εκλησιαστής Ιστορίας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αξίζει να σημειωθεί ότι την εναρκτήρια επί υφηγεσία διδασκαλία του παρακολουθεί ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος που στο μεταξύ ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος του είχε αναθέσει την Πρωθυπουργία της χώρας. 
Όπως αναφέραμε παραπάνω, ο Χρίστος Μακρής κατατάσσεται στο Σώμα του Καπετάν Κλειδή, όταν πέρασε από την Αθήνα, και συμμετέχει στην απελευθέρωση του Μετσόβου. Μετά το θάνατο του Κλειδή στις 10 Νοεμβρίου αναλαμβάνει την αρχηγία του Σώματος και προχωρούν για τα Γιάννινα. Τολμηρός, θαρραλέος και αψηφώντας τον κίνδυνο πολέμησε με αυτοθυσία και στην προσπάθειά του να καταλάβει εχθρικό πολυβόλο σκοτώθηκε στην πολύνεκρη Μάχη του Δρίσκου στις 27 ή 28 Νοεμβρίου εκεί που έπεσε και ο Λορέντζος Μαβίλης. 
Το 1976 ο Λυκειάρχης Χρίστος Μακρής ανηψιός του αγωνιστή ήλθε στο Δρίσκο για να δει τα χώματα που έπεσε ο θείος του. Πήγαμε μαζί, καθόσον ήταν καθηγητής μου στο Γυμνάσιο Ρεθύμνης, και ο τότε ιερεύς της περιοχής, πατέρας του σημερινού ιερέα, που τότε ήταν 12 χρονών και ο ίδιος έζησε τα γεγονότα μας πήγε στο σημείο εκείνο (300-500 μέτρα από την άσφαλτο) όπου είχαν θάψει τον Χρίστο Μακρή και απάνω στο χώμα υπήρχε σχηματισμένο με πέτρες το σημείο του Σταυρού. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει ακόμη. 
Ευελπιστώ ότι και στο Ρέθυμνο θα στηθεί προτομή ή ανδριάντας του αγωνιστή και λόγιου Χρίστου Μακρή. 
Τιμή και Δόξα σε όλους των αγωνιστές και σε μας τους νεότερους μυαλό και σύνεση, εντιμότητα και εργατικότητα, σοβαρότητα και πολλή δουλειά έτσι ώστε, παρά τις τεχνητές κρίσεις που δημιουργούν τα μεγάλα συμφέροντα και οι σκοπιμότητες μαζί με ωρισμένους κατά καιρούς μη ικανούς, κατώτερους των περιστάσεων και μη αντάξιους της χώρας μας πολιτικούς, να επανέλθει η εθνική υπερηφάνεια και ο πατριωτικός ενθουσιασμός, η προκοπή και η πρόοδος στην ένδοξη πατρίδα μας. 

* Ο Ιωάννης Π. Σταυρουλάκης είναι Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Το παραπάνω κείμενο αποτελεί απόσπασμα από την ομιλία του στη διάρκεια της επετειακής εκδήλωσης για την συμπλήρωση  100 χρόνων από την απελευθέρωση του Μετσόβου που πραγματοποιήθηκε στα Ιωάννινα στις 29 Οκτωβρίου

Για την αντιγραφή 

Αρης ο Κρης

31 0κτωβριου: ΗΜΕΡΑ της ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ


gouroyni



Από την διαμαρτυρία των μικρο-ομολογιούχων, έξω από το Υπουργείο Οικονομικών, όπου τρέχουν και δεν φτάνουν τρία χρόνια τώρα …

Τι να συμβολίζει άραγε το κακόμοιρο γουρουνάκι;

Αν ήταν αυτό που νομίζετε θα ήταν ένας τεράστιος γούτσος

ΤΟ ΜΗΛΟ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΛΙΑ




Επιτέλους ήρθε η ώρα της στρατηγικής εφεδρείας των Βαγγελαντωνάκηδων με την είσοδο του υιού Πλεύρη στην Βουλή, στην θέση του αποχωρούντος Αβραμοπούλου. Φαντάζομαι πόσο συγκινητικό θα είναι για τους εναπομείναντες σοσιαλιστές το να συμπληρώνεται η επιθετική τριπλέτα των κκ Βορ(βο)ρίδη – Μπουμπούκου με τον μικρό Πλευρώτους! Και εις ανώτερα στην ιερή αντισυριζική τους μάχη! Εύχομαι να βρουν σύντομα και κανένα απόγονο Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλο και ακόμη παραπέρα...

Συγκινητική υπήρξε επίσης και η προσπάθεια του μικρού εφιαλτόπουλου να διαβεβαιώσει την διεθνή κοινή γνώμη για το επερχόμενο: «Κλίμα αβεβαιότητας μέχρι τον Φεβρουάριο» Με συνέντευξη του ο κ Κ Μητσοτάκης στο Bloomberg αναζωπύρωσε το θέμα της δραχμής Όπως υπογραμμίζει, αν η κυβέρνηση δεν εξασφαλίσει μέχρι το Φεβρουάριο τους 180 βουλευτές για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, τότε θα επιστρέψουν στους ψηφοφόρους τα διλήμματα του 2012, όταν η χώρα ήταν υπό την απειλή εξόδου απ' το ευρώ,
 Μάλιστα σε ερώτηση για την αναταραχή στις αγορές τονίζει ότι: «εάν το πολιτικό σύστημα της χώρας δεν επιδείξει σοβαρότητα απέναντι στις δεσμεύσεις του στις μεταρρυθμίσεις, τότε οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα».«Αυτό θα κατανοηθεί απ' τον καθένα και κυρίως απ' το ΣΥΡΙΖΑ», συμπληρώνει. «Η αλήθεια είναι ότι θα υπάρξει ένα κλίμα αβεβαιότητας μέχρι το Φεβρουάριο. Η μεταβλητότητα προκαλείται απ' το φόβο πρόωρων εκλογών και την πιθανότητα να τις κερδίσει ένα κόμμα το οποίο δεν είναι νορμάλ», υπογραμμίζει ο κ. Μητσοτάκης και συμπληρώνει: «οι επενδυτές των ελληνικών ομολόγων θα ζήσουν σ' ένα τραινάκι ρόλερ κόστερ τους επόμενους τέσσερις μήνες καθώς η κυβέρνηση θα προσπαθεί να περιορίσει τον κίνδυνο πρόωρων εκλογών». 
Μάλιστα όταν ρωτήθηκε για το εάν πρέπει οι επενδυτές να ξεφορτωθούν τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν έως ότου εκλεγεί και πάλι Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε: «μην ρωτάτε εμένα, εγώ κάνω τη δουλειά μου. Ρωτήστε το ΣΥΡΙΖΑ».

Πάκης ειδικός επί της δεξιάς ανθρωπολογίας

ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΔΕΝΔΙΑ



Image


Τουρκική ακταιωρός της Ακτοφυλακής ''χτύπησε'' ελληνικό αλιευτικό το οποίο ψάρευε στα ελληνικά χωρικά ύδατα,ανοιχτά των εκβολών του Εβρου (στο Δέλτα του Εβρου) προκαλώντας του μικροζημιές.

Σύμφωνα με πηγές του Λιμενικού στις 11. 45 ο καπετάνιος του ελληνικού αλιευτικού ''Τρια αδέλφια'' ( με πλήρωμα δυο Ελληνες και 4 Αιγύπτιους) ενημέρωσε με τον ασύρματο το Λιμεναρχείο Αλεξανδρούπολης και του είπε ότι ενώ ψάρευε επί της οριογραμμές των ελληνοτουρκικών θαλάσσιων συνόρων, αλλά επί της ελληνικής πλευράς, τον πλησίασε τουρκική ακταιωρός και του ζήτησε να του κλάνει έλεγχο. 

Ο καπετάνιος επικοινώνησε με το Λιμενικό είπε που βρισκόταν και το Λιμενικό επιβεβαίωσε ότι βρισκόταν σε ελληνικά ύδατα.Το αλιευτικό συνέχισε την πορεία του δυτικά , αλλά η τουρκική ακταιωρός το ακολούθησε -εμφανώς μέσα στα ελληνικά νερά - και το περενοχλούσε συνεχώς με κύκλους κλπ. 

Κάποια στιγμή το τουρκικό σκάφος προσπάθησε να απωθήσει το αλιευτικό και εγινε μικρο επεισόδιο με αποτέλεσμα να γίνει - κατά την ναυτική γλώσσα- ''επακούμβιση'' των σκαφών και το αλιευτικό να πάθει μικρές ζημίες στην πρώρα.( ''ξηλώθηκαν τα ρέλια και έσπασε η δέστρα''μας, ειπώθηκε). Κατά τις ίδιες πηγές δεν κινδύνευσε το πλήρωμα

ΠΗΓΗ :onalert.gr

Στο Ευρωκοινοβούλιο απεργοί της Coca Cola και εργαζόμενοι των ναυπηγείων






Δύο αντιπροσωπείες , αποτελούμενες από απεργούς της Coca Cola στη Θεσσαλονίκη, που έχουν συμπληρώσει 13 μήνες αγώνα, και από εργαζόμενους και φορείς που εμπλέκονται στη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία θα επισκεφτούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τη Δευτέρα 3/11 έως την Τετάρτη 5/11, με πρόσκληση της ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνας Κούνεβα.

Οι 11 εργαζόμενοι από το εργοστάσιο της Coca Colaστη Θεσσαλονίκη, με επικεφαλής τον πρόεδρο του σωματείου τους Γρηγόρη Παπαδόπουλο, θα έχουν την ευκαιρία να προβάλουν τις θέσεις και την καμπάνια τους κατά των απολύσεων, με αιχμή το μποϊκοτάζ στα προϊόντα της εταιρείας 3Ε στο οποίο καλούν εργαζόμενους και καταναλωτές σε ένδειξη αλληλεγγύης. Μεταξύ άλλων θα συναντηθούν με εργαζόμενους της Coca Cola στο Βέλγιο καθώς και με ευρωβουλευτές της Αριστεράς .

Η τεράστια κρίση που μαστίζει τον κλάδο της Ναυπηγοεπισκευαστικής Βιομηχανίας, με την ανεργία στο 90%, θα προσεγγιστεί με δυο τρόπους:

- Πρώτον, από τη σκοπιά του Δήμου Περάματος, της πόλης στην οποία η παραγωγική νέκρωση της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης μεταφράζεται σε ανθρωπιστική κρίση για την τοπική κοινωνία . Αυτή τη διάσταση θα μεταφέρουν αντιπροσωπεία του Δήμου, με επικεφαλής το δήμαρχο, Γ. Λαγουδάκη, και εργαζόμενοι της ΝΕΖ.

- Δεύτερον, από εργαζόμενους των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά που είναι απολυμένοι και απλήρωτοι λόγω των καταστροφικών επιλογών που έγιναν τόσο από την παρούσα όσο και τις προηγούμενες κυβερνήσεις (ιδιωτικοποίηση, συμφωνία με Κομισιόν).

Οι δύο αντιπροσωπείες, μαζί με την Κ. Κούνεβα και άλλους ευρωβουλευτές της GUE/NGL και του ΣΥΡΙΖΑ, θα δώσουν συνέντευξη Τύπου στο Ευρωκοινοβούλιο την Τρίτη, 4/11, στις 16.30.

Ιερά Σύνοδος: Χωρίς κηδεία και μνημόσυνο όσοι επιλέγουν αποτέφρωση


Η Εκκλησία δεν θα τελεί νεκρώσιμη ακολουθία και μνημόσυνο σε όσους αποδεδειγμένως και οικειοθελώς έχουν δηλώσει την επιθυμία για καύση του σώματός τους. Για την παραπάνω συνέπεια που θα έχουν όσοι επιλέγουν την αποτέφρωση μετά το θάνατό τους ενημερώνει τους πιστούς η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (ΔΙΣ) της Εκκλησίας της Ελλάδος με εγκύκλιο που έστειλε στις ιερές μητροπόλεις.

Η Σύνοδος προσθέτει στην εγκύκλιό της ότι «παρά ταύτα επαφίεται στην ποιμαντική σύνεση και τη διακριτική ευχέρεια του οικείου μητροπολίτου η τέλεση απλώς τρισαγίου».

Στην ίδια εγκύκλιο που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, η Σύνοδος τονίζει πως «η Εκκλησία δεν δέχεται για τα μέλη της την αποτέφρωση του σώματος». Προσθέτει ότι «η αποτέφρωση του σώματος δεν είναι είναι σύμφωνη προς την πράξη και παράδοση της Εκκλησίας για θεολογικούς, κανονικούς και ανθρωπολογικούς λόγους».

Ακόμη, η Σύνοδος αναφέρει πως για να αποφευχθεί οποιαδήποτε, θεολογική, κανονική, ανθρωπολογική εκτροπή, «απαραίτητος είναι ο σεβασμός των θρησκευτικών πεποιθήσεων και η διακρίβωση της οικείας βουλήσεως του κεκοιμημένου και όχι η βούληση ή η δήλωση των οικείων του».

Η ΔΙΣ επισημαίνει ότι με τα άρθρα 48 και 49 του Νόμου 4277/2014 «ο νομοθετης δεν λαμβάνει υπ' όψιν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του νεκρού».

Εάν ο θανών δεν είχε εκφραστεί εν ζωή περί της μετά θάνατον επιθυμίας ταφής ή αποτρεφρώσεως του σώματός του, «η αποτέφρωση δύναται να λάβει χώρα με μόνη τη δήλωση του/της συζύγου ή 'συντρόφου', μετά του/της οποίου έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή τη δήλωση των συγγενών πρώτου ή δεύτερου βαθμού». Το παραπάνω η Σύνοδος το χαρακτηρίζει «καταστρατήγηση των θρησκευτικών πεποιθήσεων του κεκοιμημένου μέλους της Εκκλησίας».

Σχόλιο Απόκαυκου: Πάντως εκείνος που δεν θα χάσει είναι ο πεθαμένος...

Θλιβερές βεβαιότητες...


Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, η συνάντηση του υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας, με τον τυχάρπαστο κλητήρα που παριστάνει τον Έλληνα ομόλογό του, έγινε σε καλό κλίμα. Τα κουβέντιασαν μεταξύ τους, ο Βόλφγκανγκ ασφαλώς θα υπαγόρευε και ο Γκίκας θα σημείωνε προσεκτικά τις οδηγίες του εντολέα του, για τις προϋποθέσεις σχετικά με την περαιτέρω στήριξη της Ελλάδας από την αφέντρα Γερμανία και κατ’ επέκταση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως αναφέρει το capital.gr, δεν υφίσταται προς το παρόν καμία ελληνογερμανική συμφωνία. Έτσι, τουλάχιστον, δήλωσε απερίφραστα το υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας, δια του εκπροσώπου του, διευκρινίζοντας ότι η συνάντηση των δύο ανδρών δεν ήταν κατά κανέναν τρόπο δεσμευτική. Προφανώς, αυτή η διευκρίνιση ενισχύει την πεποίθηση ότι οι εταίροι και δυνάστες μας κρατούν στάση αναμονής, ενόψει της επικείμενης απόλυσής του δισέγγονου της λογοτέχνισσας που, ετούτη την κακή ώρα που μας βρήκε, υποδύεται τον πρωθυπουργό της Ελλάδας. 

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, παρά την αβρή διπλωματική γλώσσα που ως συνήθως χρησιμοποιήθηκε, η δήλωση του εκπροσώπου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δεν αφήνει αμφιβολίες για τη γνώμη που έχουν οι αξιωματούχοι του, για τους εθνικούς ολετήρες που ορίζουν τις τύχες μας:"Έχουμε την αίσθηση ότι εξακολουθεί να υπάρχει η ανάγκη για κάποια πρόοδο, ώστε ο καθένας να πληρώνει τους φόρους που του αναλογούν. Είναι σημαντικό να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό των φορολογικών αρχών της Ελλάδας." 

Το βέβαιο είναι ότι τρέμουν οι επαίσχυντοι λήσταρχοι του δημόσιου πλούτου μας, τους αβροδίαιτους «λίσταρχους» που με το αζημίωτο έχουν εμβάσει, για λογαριασμό των πρώτων, τα κλοπιμαία σε ασφαλή κρησφύγετα. Τρέμουν οι λήσταρχοι τους «λίσταρχους» και τούμπαλιν, κι αυτός είναι ο λόγος που ποτέ δεν πρόκειται, υπό τις παρούσες συνθήκες, ούτε να ελεγχθούν οι λήσταρχοι ούτε να χάσουν τη δύναμή τους οι «λίσταρχοι», πόσο μάλλον να προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός των φορολογικών μας αρχών.
Το βέβαιο είναι ότι οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι με τις καταστροφικές πολιτικές που εφαρμόζονται και οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, εξαγοράζοντας αντί πινακίου φακής τα απομεινάρια του δημόσιου πλούτου της χώρας. Τα τελευταία ασημικά έχουν προ πολλού βγει στο σφυρί, για να ταϊστεί ένα αδηφάγο κι ανεξέλεγκτο χρέος, το οποίο, ανερυθρίαστα, επιμένουν να χαρακτηρίζουν βιώσιμο, οι φαιδροί που μας κυβερνούν.
Το βέβαιο είναι ότι το θλιβερό μας κράτος εγγυάται την καταβολή των συντάξεων μέχρι τα τέλη του χρόνου, αφού «η βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων στηρίζεται στα μηνιαία εισοδήματα τους και όχι στα αποθεματικά τους», τα οποία τα πήρε και τα σήκωσε ο τυφώνας του P.S.I.
Το βέβαιο είναι ότι οι «μεταρρυθμίσεις» που νομοθετούν οι ανεκδιήγητοι που μας κυβερνούν τα τελευταία χρόνια, το μόνο αποτέλεσμα που έχουν επιφέρει, είναι να κατατάσσεται σήμερα η Ελλάδα, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας που σκιαγραφεί το περιοδικό Economist, πρώτη και χειρότερη, επί κεφαλής των χωρών προς αποφυγή, για επίδοξους επενδυτές.
Το βέβαιο είναι ότι, σήμερα, παρά τη μεγαλύτερη «διάσωση» κυρίαρχου κράτους στην ανθρώπινη ιστορία, η διασωληνωμένη ελληνική οικονομία δεν δείχνει σημεία ανάνηψης. Αντίθετα μειώνεται συνεχώς το εθνικό προϊόν κι αυξάνεται το δημόσιο χρέος, καθώς όλοι οι δείκτες οικονομικής και κοινωνικής ευμάρειας αλλάζουν, βαίνοντας καθημερινά επί τα χείρω, και η Ελλάδα, μαζί κι όλοι εμείς οι ραγιάδες, βρισκόμαστε στο τέλος ενός ανηφορικού δρόμου που όλο και στενεύει και που το μόνο που διαφαίνεται στον ορίζοντα της πορείας μας, είναι περισσότερο δύσβατα και ακόμα και πιο ανηφορικά μονοπάτια. 

Το βεβαιότερο και θλιβερότερο απ’ όλα είναι ότι δεν φαίνεται να έχουμε να ελπίζουμε τίποτα από τους εαυτούς μας, έτσι που αποστασιοποιημένοι από την εξέλιξη των πραγμάτων που αφορούν στις ζωές μας, βουλιάζουμε κάθε μέρα όλο και βαθύτερα, βουτηγμένοι μέχρι το λαιμό στο βούρκο της εθνικής μας κατάθλιψης.
Έχει ξαναγραφτεί πάμπολλες φορές, με πολλούς και διάφορους τρόπους και σε όλους τους τόνους, ότι ούτε τα προγράμματα «διάσωσης» που είναι άθλια σχεδιασμένα και αθλιότερα εκτελεσμένα ούτε η τυφλή λιτότητα ούτε η άλογη κατεδάφιση του προνοιακού μας κράτους ούτε οι συνακόλουθες αυτοχειρίες ούτε οι πολλές άλλες οδύνες, μπορούν να φτάσουν ποτέ στο τέλος τους με αναίσχυντα ψεύδη ή με λογιστικές αλχημείες που παραπέμπουν σε πρωτογενή πλεονάσματα αηδίας ή με λεονταρισμούς και φληναφήματα ή, τέλος, με φθηνούς ακροβατισμούς και πολιτικούς ερασιτεχνισμούς που δεν καταλήγουν παρά σε επικοινωνιακούς τραγέλαφους και σουξέ επιθεωρησιακού χαρακτήρα όπως, για παράδειγμα, ήταν η πρόσφατη εκτόξευση των επιτοκίων στην δευτερογενή αγορά των ελληνικών ομολόγων∙ μιαν αγορά, ας θυμόμαστε, κατά τα άλλα ανύπαρκτη, αφού σχεδόν τα εννέα δέκατα του ελληνικού δημόσιου χρέους είναι εκτός διαπραγμάτευσης, καταχωνιασμένο στα σεντούκια των επικυρίαρχων πιστωτών. 

Όσο κι αν ακούγεται σαν κακόγουστο αστείο, το μόνο στο οποίο μπορούμε να ελπίζουμε είναι μήπως ο Βόλφγκανγκ χάσει επιτέλους την υπομονή του με τον Γκίκα και τους υπόλοιπους του κυβερνητικού εσμού των αρχολίπαρων και αποφασίσει να τον απολύσει, αυτόν και την κουστωδία των σπουδαρχίδηδων που συναπαρτίζουν την ανικανότερη ελληνική κυβέρνηση, υπό τον αστειότερο πρωθυπουργό όλων των εποχών της νεότερης ελληνικής μας ιστορίας. 

Τίποτα καλό, όμως, δεν μπορεί να προμηνύεται για εκείνους που δεν μπορούν να σωθούν μόνοι τους, παρά μόνο περιμένουν άβουλοι να τους σώσει ο δυνάστης τους… Εμείς όλοι, είμαστε εκείνοι! 

To κολάζ είναι από την OKTANA

Ο Δημήτρης Παπαδημούλης για τη νέα Κομισιόν

ΤΟ ΕΠΑΙΞΑ ΛΟΒΕΡΔΟΣ, ΔΙΕΤΑΞΑ ΕΔΕ!






ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΥ


…..Πάντως, μια και εδώ λεξιλογούμε, παίρνω αφορμή από ένα σχόλιο του φίλου Μύρωνα στο Φέισμπουκ για να βάλω μερικές παροιμιακές φράσεις που περιλαμβάνουν ονόματα υπαρκτών προσώπων, όχι απαραίτητα πολιτικών. Βάζω όσες ξέρω κι όσες πρότεινε ο φίλος Μύρωνας (μερικές από τις οποίες τις έχω με αστερίσκο, γιατί δεν ξέρω αν όντως λέγονται ή αν είναι προτάσεις του φίλου μου). Συμπληρώστε και διορθώστε ελεύθερα.

* Κάνει τον Λοβέρδο – το παίζει Λοβέρδος (*)

* Έμεινε Παυλόπουλος / έμεινε Πάκης [ακίνητος]

* Έγινε Λούης [εξαφανίστηκε τρέχοντας γρήγορα, από τον μαραθωνοδρόμο]

* Τρέχει σαν τον Βέγγο [συνεχώς]

* Έγινε τόφαλος [χόντρυνε, από τον παλιό αρσιβαρίστα και μετέπειτα παλαιστή Δημ. Τόφαλο]

* Είναι σαν τον Κουταλιανό [χεροδύναμος, από τον Παναγή Κουταλιανό, παλαιστή]

* Κάνει τον Μοσκιό [κάνει πως δεν καταλαβαίνει, κάνει το κορόιδο' από τον συνεργό της Φούλας και της Κάστρου στη δολοφονία του Αθανασόπουλου το 1931]

* Ούτε ο Αϊνστάιν…. [πολλές φράσεις με χαλαρή παγίωση, π.χ. ούτε ο Αϊνστάιν δεν σε καταλαβαίνει εσένα...]

* Ο Αντωνιάδης φταίει! [στερεότυπη έκφραση των εβδομήνταζ, από τον επιθετικό του Παναθηναϊκού, που όταν έχανε γκολ του χρέωναν το ενδεχόμενο κακό αποτέλεσμα της ομάδας]

* Ποιος Θανάσης; [ατάκα από ταινία του Βέγγου]

* Μιλάει σαν τη Ντόρα (*) [με παχύ το σ στη σοκολάτα]

* Τσιρίζει σαν Άδωνης (*)

* Μα, εντελώς ΓΑΠ είσαι; (*)

Ολο το κείμενο στο sarantakos.wordpress.com

για την αντιγραφή 
έμεινα Πάκης

ΤΑΜΗΛΟ ΠΑΡΕ ΘΕΣΗ!



Τριήμερη αποβολή γιατί δάγκωσε την γραβάτα του μπροστά στους επισήμους της παρέλασης στα Τρικαλα Ο Λοβέρδος διέταξε ΕΔΕ, γιατι δεν ενημερώθηκε..

Αποκαυκίδιον, το ταμηλιέρικο

ΕΞ ΟΙΚΕΙΩΝ ΤΑ ΒΕΛΗ


του Π. Ελευθεριάδη (τομεάρχη Ποταμιού ) στο νέο τεύχος της έγκυρης διεθνούς επιθεώρησης Foreign Affairs


Μόλις πριν λίγα χρόνια η Ελλάδα βρέθηκε πολύ κοντά στην χρεοκοπία και την έξοδο από την Ευρωζώνη. Σήμερα, χάρη στη μεγαλύτερη διάσωση κυρίαρχου κράτους στην ιστορία, η ελληνική οικονομία δείχνει νέα σημεία ζωής. Αφού εξασφάλισε δεσμεύσεις ότι η Αθήνα θα εφαρμόσει δραστικά μέτρα λιτότητας, η ‘τρόικα’ – δηλαδή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – παρείχε στην Ελλάδα δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με πολλούς διεθνείς επενδυτές και Ευρωπαίους αξιωματούχους τα δάνεια αυτά πέτυχαν τον σκοπό τους. Αν εξαιρέσουμε το κόστος ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, το έλλειμμα της Ελλάδας βρέθηκε περίπου στο 2 τοις εκατό τον περασμένο χρόνο, ενώ το 2009 ήταν σχεδόν στο 16 τοις εκατό.

Την περασμένο χρόνο επίσης η Ελλάδα βρέθηκε με πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά για πάνω από τρεις δεκαετίες. Και τον περασμένο Απρίλιο επέστρεψε στις διεθνείς αγορές από τις οποίες είχε αποκλειστεί για τέσσερα χρόνια, εκδίδοντας πενταετή ομόλογα 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, με σχετικά χαμηλό επιτόκιο – μόνο 4.95 τοις εκατό (η ζήτηση ξεπέρασε τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ). Τον Αύγουστο, η Moody’s Investors Service αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας κατά δύο βαθμίδες.

Παρόλαυτά, η πρόσφατη επαναφορά της Ελλάδας κρύβει βαθιά δομικά προβλήματα. Για να ισοσκελίσει τα βιβλία της η Αθήνα επέβαλε εξοντωτικούς φόρους στις μεσαίες τάξεις και προχώρησε σε βαθιές περικοπές σε μισθούς του δημοσίου, συντάξεις και ιατρικές δαπάνες. Ενώ όμως οι απλοί πολίτες υπέφεραν κάτω από το βάρος της λιτότητας η κυβέρνηση δίστασε να προχωρήσει σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις: η ελληνική οικονομία παραμένει μια από τις λιγότερο ανοικτές της Ευρώπης και ως αποτέλεσμα μια από τις λιγότερο ανταγωνιστικές. Είναι ταυτόχρονα και μια από τις πιο άνισες.

Η Ελλάδα απέτυχε να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα επειδή ισχυρές προνομιούχες ομάδες έχουν συμφέρον στην διατήρηση των πραγμάτων ως έχουν.Από την δεκαετία του 1990 μια μικρή ομάδα πλούσιων οικογενειών – μια στην πράξη ολιγαρχία – έχει κυριαρχήσει στην ελληνική πολιτική ζωή. Αυτή η οικονομική ελίτ προστατεύει τα συμφέροντά της μέσα από τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και με τις τεχνικές της παραδοσιακής ευνοιοκρατίας, μοιραζόμενη τα λάφυρα της εξουσίας με τους πολιτικούς της φίλους.
Οι έλληνες πολιτικοί, με την σειρά τους, παρέμειναν στην εξουσία επιβραβεύοντας έναν μικρό αριθμό οργανωμένων επαγγελματικών ομάδων και συνδικάτων του δημόσιου τομέα, που στηρίζουν το σημερινό καθεστώς. Ενώ οι ευρωπαίοι δανειστές έχουν βάλει τα οικονομικά δεδομένα της Ελλάδας στο μικροσκόπιο, αυτός ο διακανονισμός δεν έχει διαταραχθεί.

Το θεμελιώδες πρόβλημα της Ελλάδας δεν ειναι η οικονομική ανάπτυξη αλλά η πολιτική ανισότητα. Προς όφελος των λίγων, δυσκίνητες νομικές ρυθμίσεις και δυσλειτουργικοί θεσμοί παραμένουν σε λειτουργία, ενώ η υποδομή της χώρας καταρρέει, η φτώχεια αυξάνεται και η διαφθορά επιμένει. Η ελληνική κοινωνία αντιμετωπίζει τώρα εντελώς νέεες προκλήσεις. Η συνολική ανεργία βρίσκεται στο 27 τοις εκατό ενώ στους νέους ξεπερνά το 50 τοις εκατό, παρέχοντας ιδανικό πεδίο στρατολόγησης για ακραίες οργανώσεις της Αριστεράς και της Δεξιάς. Εν τω μεταξύ οι ολιγάρχες συνεχίζουν να κερδίζουν εις βάρος της χώρας – και της υπόλοιπης Ευρώπης.

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ


Από τις πολλές οικονομικές κρίσεις που έχουν ταλαιπωρήσει την Ευρωζώνη, η κρίση της Ελλάδας ξεχωρίζει για το γεγονός ότι δεν συνέβη επειδή οι τράπεζες επεκτάθηκαν υπερβολικά, όπως συνέβη σε άλλες χώρες, αλλά επειδή η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, του οποίου το κόμμα «Νέα Δημοκρατία» βρέθηκε στην εξουσία από το 2004 εως το 2009, έχασε τον έλεγχο των δημοσίων οικονομικών. Το 2003, λίγο πριν ο Καραμανλής αναλάβει την εξουσία, η σχέση του ελληνικού χρέούς προς το ΑΕΠ βρισκόταν περίπου στο 97 τοις εκατό. Στο τέλος της θητείας του, ο αριθμός αυτός είχε φτάσει σχεδόν στο 130 τοις εκατό. Είναι ίσως παράδοξο, αλλά ο Καραμανλής διεκδίκησε την εξουσία ως μεταρρυθμιστής και υποσχέθηκε να μειώσει το κράτος, να ανοίξει την οικονομία και να καθαρίσει την πολιτική. Και όμως, όταν βρέθηκε στην εξουσία, υποχώρησε μπροστά στα οργανωμένα συμφέροντα. Κατά την διάρκεια των πέντε ετών της διακυβέρνησής του διόρισε σύμφωνα με εκτιμήσεις 150.000 άτομα στο ευρύτερο δημόσιο φέρνοντας τον συνολικό αριθμό πάνω από το ένα εκατομμύριο, ή 21 τοις εκατό του ενεργού πληθυσμού. Κατά την ίδια περίπου περίοδο οι δημόσιες δαπάνες της υγείας έκαναν άλμα από το πέντε τοις εκατό του ΑΕΠ σχεδόν στο επτά τοις εκατό, δημόσιες δαπάνες για συντάξεις πήγαν από το 11.8 τοις εκατό στο 13 τοις εκατό. Η οικονομική ανάπτυξη που ακολούθησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας βοήθησε τον Καραμανλή να κερδίσει με μικρή διαφορά την επανεκλογή του το 2007. Αλλά στα τελευταία δύο χρόνια της διακυβέρνησής του, αγωνιζόμενος με πλειοψηφία μόλις δύο εδρών, παραποίησε τα στατιστικά στοιχεία σε μια απέλπιδα προσπάθεια να κερδίσει τις πρόωρες εθνικές εκλογές που προκάλεσε ο ίδιος. Το κόμμα του συνετρίβη.

Ο Καραμανλής έδρασε όχι τόσο από απερισκεψία, όσο από αδυναμία. Τρεις δομικοί λόγοι, όλοι τους αποτέλεσματα μακροπρόθεσμων αλλαγών στην ελληνική πολιτική ζωή, περιόρισαν το πεδίο δράσης του. Ο πρώτος ήταν η δημόσια διοίκηση, η οποία δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει οποιοδήποτε μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα. Η αποδιοργάνωσή της είχε ξεκινήσει την δεκαετία του 1980 όταν τα πολιτικά κόμματα ανέλαβαν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην στελέχωση της διοίκησης. Στην θεωρία, η αλλαγή αυτή ήταν μια προσπάθεια να αντισταθμιστεί η συντηρητική τάση της ελληνικής γραφειοκρατίας, που ήλθε ως αποτέλεσμα του Εμφυλίου Πολέμου του 1946-49. Αλλά η πολιτική ανάμειξη γρήγορα έγινε ένα μόνιμο στοιχείο της κεντρικής διοίκησης, ώστε οι υπουργοί έταζαν διόριζαν τους ευνοούμενούς τους σχεδόν κατά βούληση. Μέσα σε μια δεκαετία η ευρύτερη δημόσια διοίκηση διπλασιάστηκε σε μέγεθος.

Το 1994 ένας μεταρρυθμιστής υπουργός, ο Αναστάσιος Πεπονής, κατάφερε να περάσει ένα νόμο που εισήγαγε ένα σύστημα εισόδου στην διοίκηση με εξετάσεις, αλλά η διαδικασία αυτή αγνοήθηκε ευρέως. Στα επόμενα δέκα χρόνια το κοινοβούλιο άλλαξε τον νόμο αυτό 43 φορές. Τα συνδικάτα του δημοσίου συνέχισαν να κατευθύνουν τις προαγωγές και τις μεταθέσεις και σχεδόν πάντα εμπόδιζαν οποιεσδήποες πειθαρχικές διώξεις ασκούντο για τα μέλη τους, ακόμα και για σοβαρά εγκλήματα.
Υπουργοί οι οποίοι είχαν ελάχιστο κίνητρο να φροντίσουν τις μακροπρόθεσμες ανάγκες του τομέα τους πέραν των επόμενων εκλογών, απέκτησαν υπερεξουσίες. Δημόσιοι υπάλληλοι υψηλής στάθμης σπάνια έφταναν σε θέσεις επιρροής. Το ηθικό της δημόσιας διοίκησης κατέρρευσε.
Και μετά ήταν η βουλή. Πολύ απλά, ο Καραμανλής είχε ελάχιστο έλεγχο πάνω στο κόμμα του. Λόγω της δομής του ελληνικού εκλογικού συστήματος, οι πιο πολλοί πολιτικοί εκλέγονται σε πολυεδρικές εκλογικές περιφέρειες και συχνά αναμετρώνται με υποψηφίους από το κόμμα τους. Όταν ανέλαβε την εξουσία ο Καραμανλής ο ανταγωνισμός στις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες εκλογικές περιφέρειες – δηλαδή σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πειραιά οι οποίες από εκλέγουν 96 από τις 300 έδρες του κοινοβουλίου - είχε ήδη γίνει εξαιρετικά έντονος Σε ένα τέτοιο ανταγωνιστικό περιβάλλον η προβολή στην τηλεόραση και η ιδιωτική χρηματοδότηση ήταν απόλυτα σημαντικές για την εκλογική επιτυχία.

Και με την πρόσβαση σε πλούσιους χρηματοδότες και τις ελίτ των μέσων ενημέρωσης, οι πολιτικοί των αστικών εκλογικών περιφερειών μπορούσαν να γίνουν πρωταγωνιστές στην εθνική πολιιτκή ζωή χωρίς να χρειάζονται κομματικούς μηχανισμούς.

Πολλοί χρωστούσαν την εκλογή τους στους ισχυρούς ολιγάρχες, ενώ άλλοι σε επαγγελματικές ενώσεις ή συνδικάτα. Οι δήθεν σύμμαχοι του Καραμαναλή στη βουλή είχαν λίγα κίνητρα να δράσουν σύμφωνα με το πρόγραμμά του.

Το θεμελιώδες πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι η οικονομική ανάπτυξη αλλά η πολιτική ανισότητα

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στις μεταρρυθμίσεις του Καραμανλή ήταν όμως οι αντιδράσεις από τα μέσα ενημέρωσης. Οι περισσότεροι ΅Ελληνες λαμβάνουν την ενημέρωσή τους από την τηλεόραση. Οκτώ ιδιωτικά κανάλια, όλα υπό τον έλεγχο γνωστών επιχειρηματιών, μοιράζονται το 90 τοις εκατό της αγοράς. Κάποιοι από τους ιδιοκτήτες, όπως ο Γιάννης Αλαφούζος, ο οποίος ίδρυσε το γκρουπ Σκάι, είναι εφοπλιστές και οι επιχειρήσεις τους δεν έχουν μεγάλη σχέση με κρατικές συμβάσεις ή άδειες. Οι περισσότεροι όμως έχουν επιχειρήσεις που εξαρτώνται περισσότερο ή λιγότερο από το κράτος. Ο Βαρδής Βαρδινογιάννης, ένας εκ των κύριων επενδυτών στο μεγαλύτερο τηλεοπτικό κανάλι της Ελλάδας, Mega, ελέγχει δύο εταιρείες πετρελαίου, την Motor Oil Hellas και την Vegas Oil & Gas, ενώ έχει σημαντική συμμετοχή και στην μεγαλύτερη τράπεζα της Ελλάδας, την Τράπεζα Πειραιώς. Άλλοι μέτοχοι του Μega συμπεριλαμβάνουν τον Γιώργο Μπόμπολα του οποίου τα ορυχεία χρυσού εξαρτώνται από κρατικές άδειες, ενώ η κατασκευαστική του εταιρεία έκτισε εγκαταστάσεις για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, και τον Σταύρο Ψυχάρη, του οποίου τα επιχειρηματικά ενδιαφέροντα βρίσκονται σε πιεστήρια, ακίνητα και τον τουρισμό.

Το Mega, όπως σχεδόν όλοι οι τηλεοπτικοί σταθμοί της Ελλάδας λειτουργεί εδώ και καιρό με ζημίες. Αλλά όπως εξηγεί ένα αμερικανικό διπλωματικό τηλεγράφημα από το 2006 - που διέρρευσε στο wikileaks - οι ιδιοκτήτες δεν ενοχλούνται. Κρατούν τους σταθμούς σε λειτουργία «κυρίως για να ασκούν πολιτική και οικονομική επιρροή» – ώστε να εξασφαλίσουν δηλαδή ότι θα συνεχίσουν να επωφελούνται από την κυβέρνηση. Αυτός είναι ο λόγος που οι 11 εκατομύρια κάτοικοι της Ελλάδας έχουν τόσα πολλά τηλεοπτικά κανάλια και τόσες πολλές εφημερίδες – τόσο ο Μπόμπολας όσο και ο Ψυχάρης έχουν στην ιδιοκτησία τους και εφημερίδες – και γιατί η ανεξάρτητη δημοσιογραφία έχει ελάχιστα βήματα έκφρασης για την δουλειά της.
Αυτή η κατάσταση είναι σχετικά πρόσφατη. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 η ραδιοτηλεόραση ήταν κρατικό μονοπώλιο. Αλλά οι ολιγάρχες ποτέ δεν χρειάστηκε να αγοράσουν τις ραδιοτηλεοπτικές άδειες. Απλά τις πήραν. Το 1987 η αντιπολίτευση ξεκίνησε να εκπέμπει ραδιοφωνικά προγράμματα με σκοπό να ανταγωνιστεί το κρατικό μονοπώλιο των μέσων. Πλούσιες οικογένειες τότε απάντησαν στήνοντας τα δικά τους τηλεοπτικά κανάλια, ενώ η κυβέρνηση της εποχής κατέληξε να τους δώσει ‘προσωρινές’ άδειες τηλεόρασης και ραδιοφώνου. Δύο δεκαετίες αργότερα δεν έχει αλλάξει τίποτε. Η Αθήνα ποτέ δεν επέτρεψε σε ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς να διαγωνιστούν για τις συχνότητες, ενώ η ρύθμιση των σημερινών σταθμών είναι υποτυπώδης. Το κοινοβούλιο ανανεώνει τακτικά τις υποτίθεται προσωρινές άδειες, πιο πρόσφατα τον περασμένο Αύγουστο.
Οι τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν κάποια έσοδα από διαφημίσεις, πολλές φορές όμως ως ανταμοιβή για φιλική κάλυψη. Οι ελληνικές τράπεζες, για παράδειγμα, ξοδεύουν γενναία σε διαφημίσεις αλλά και παρέχουν και σημαντικά δάνεια σε επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης. Σε ανταπόδοση, τα μέσα τις αφήνουν ήσυχες. Όταν το πρακτορείο Reuters δημοσίευσε τον ισχυρισμό το 2012 ότι ο Μιχάλης Σάλλας, επικεφαλής της Τράπεζας Πειραιώς (και πρώην σοσιαλιστής πολιτικός), είχε διοχετεύσει δάνεια με ευνοϊκούς όρους σε οικογενειακές εταιρείες του, τα ελληνικά μέσα δημοσίευσαν την απάντηση του κ. Σάλλα χωρίς να επαναλαμβάνουν τις ίδιες τις κατηγορίες. Και τον περασμένο Αύγουστο τα πιο πολλά μέσα υποβάθμισαν τον γεγονός ότι έλληνες εισαγγελείς ερευνούν το πρώην στέλεχος της Τράπεζας Πειραιώς και πρώην Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργο Προβόπουλο.
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
Καθώς οι ολιγάρχες και ο πολιτικοί τους σύμμαχοι χρησιμοποιούν τα μέσα ενημέρωσης για να αποφεύγουν τον δημόσιο έλεγχο, ταυτόχρονα βασίζονται σε κρατικές ρυθμίσεις για να κρατούν τον έλεγχο των πραγμάτων. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες δύο καλά οργανωμένες επαγγελματικές ομάδες έχουν κερδίσει τα μέγιστα από την νομοθεσία: πρώτον, τα διακεκριμένα επαγγέλματα, όπως οι δικηγόροι, οι γιατροί, οι μηχανικοί και, δεύτερον, οι εργαζόμενοι στις δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, που ανήκουν ακόμα είτε ολοκληρωτικά, είτε μερικώς στο κράτος, όπως π.χ. η ΔΕΗ ή ο ΟΣΕ. Οι ομάδες αυτές δεν είναι ιδιαίτερα πολυάριθμες. Η Ελλάδα έχει περίπου 40.000 δικηγόρους, 60.000 γιατρούς και 87.000 μηχανικούς. Οι δημόσιες επιχειρήσεις μετρούν επίσης μερικές χιλιάδες εργαζομένων και συνταξιούχων.[*] Παρόλαυτά αυτές οι ομάδες κερδίζουν σε οργάνωση ό,τι χάνουν σε μέγεθος. Επειδή είναι συγκεντρωμένες στις εκλογικές περιφέρειες κλειδιά των αστικών κέντρων και μπορούν να στρέφουν τις ψήφους τους συντονισμένα, τα διακεκριμένα επαγγέλματα και οι τα συνδικάτα των δημοσίων επιχειρήσεων έχουν κερδίσει σπουδαία προνόμια.
Για παράδειγμα κάποιοι επαγγελματικοί σύλλογοι δικαιούνται να θέτουν σταθερές τιμές για τις βασικές υπηρεσίες τους, μια μορφή σύμπραξης που είναι παράνομη σε πολλές οικονομίες αλλά όχι στην Ελλάδα. Τους επιτρέπεται επίσης να αυτο-ρυθμίζονται. Έτσι όταν εγείρονται κατηγορίες αμέλειας ή ανεπάρκειας ο ίδιο ς ο σύλλογος έχει το δικαίωμα να τιμωρήσει τα μέλη του. Τέλος, ειδικοί φόροι χρηματοδοτούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία και ταμεία υγείας τους με «φόρους υπερ τρίτων». Για παράδειγμα από το 1960 το συνταξιοδοτικό ταμείο των δικηγόρων και των δικαστών συγκεντρώνει έναν ειδικό φόρο στις συναλλαγές ακινήτων, που ανέρχεται στο 1.3 τοις εκατό της τιμής πώλησης. Για δεκαετίες, το συνταξιοδοτικό ταμείο των γιατρών εισέπραττε το 6.5 τοις εκατό της τιμής όλων των συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Η κράτηση αυτή καταργήθηκε πέρσι υπό την πίεση της τρόικας. Αλλά η κυβέρνηση ακόμα δεν έχει καταργήσει άλλους «φόρους υπερ τρίτων», που συμβάλουν στην αναδιανομή του εισοδήματος από τους φτωχούς στους πλούσιους.
Στα επαγγέλματα των γιατρών, δικηγόρων μηχανικών, πολλοί εκ των οποίων είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, βρισκονται και οι συνηθέστεροι φοροφυγάδες της χώρας. Μια πραγματικά πρωτοποριακή έρευνα των οικονομολόγων Νικόλαου Αρταβάνη, Adair Morse και Μαργαρίτας Τσούτσουρα, η οποία δημοσιεύτηκε το 2012, χρησιμοποίησε στοιχεία από μια μεγάλη ιδιωτική τράπεζα για να υπολογίσει πόσο φοροδιαφεύγουν οι διάφορες επαγγελματικές κατηγορίες. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματά τους είναι ότι οι δικηγόροι ξοδεύουν, κατά μέσο όρο, παραπάνω από 100 τοις εκατό του κατα μέσο όρο δηλωθέντος εισοδήματός τους σε πληρωμές στεγαστικών δανείων.

Η φοροδιαφυγή πάντως έχει ελάχιστες συνέπειες για τους φοροφυγάδες. Το 2010 προτάθηκε ένας νόμος που θα υποχρέωνε την κυβέρνηση να κάνει φορολογικούς ελέγχους σε όλους τους επαγγελματίες που δήλωναν ετήσιο εισόδημα κάτω από περίπου 30.000 δολάρια. Η πρόταση απέτυχε γιατί δεν συγκέντρωσε επαρκή αριθμό βουλευτών. Σύμφωνα με την μελέτη των Αρταβάνη, Morse και Τσούτσουρα, πολλά από τα μέλη του κοινοβουλίου θα αντιμετώπιζαν και αυτοί την πιθανότητα ελέγχων. Στην βουλή εκείνης της εποχής βρισκόντουσαν 40 γιατροί, 28 δάσκαλοι, 43 μηχανικοί, 40 λογιστές και χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι και 70 δικηγόροι – καταλαμβάνοντας τις 221 από τις 300 έδρες.

Οι υπάλληλοι των δημοσίων επιχειρήσεων έχουν επίσης εξασφαλίσει παράλληλα προνόμια, κυρίως λόγω της πιστής στήριξής τους προς το κεντροαριστερό Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠαΣοΚ). Σε ανταπόδοση, το κόμμα προχώρησε στην κατάργηση των διαγωνισμών για την πρόσληψη προσωπικού στις δημόσιες επιχειρήσεις την δεκαετία του 1980 και βοήθησε να δημιουργηθούν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας σε αυτές. Το ΠαΣοΚ επίσης εξασφάλισε πιο γενναιόδωρες συντάξεις για τους συνταξιούχους των Δημοσίων Επιχειρήσεων, από οποιονδήποτε άλλο δημόσιο υπάλληλο, κάτι που ισχύει ακόμα παρά τις πρόσφατες περικοπές στις κρατικές δαπάνες. Το 1999, για παράδειγμα, η ελληνική κυβέρνηση υποσχέθηκε εν λευκώ ότι θα καλύψει τα ελλείματα του συνταξιοδοτικού ταμείου της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού. Το 2012 στην χειρότερη στιγμή της κρίσης, η εγγύηση αυτή κόστιζε πάνω από 800 εκατομύρια δολάρια στον κρατικό προϋπολογισμό.


ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΥΟ ΚΡΑΤΩΝ


Σε κάθε ανοικτή κοινωνία οι πλούσιοι και οι καλά οργανωμένοι θα έχουν περισσότερη επιρροή. Δεν υπάρχει τίποτε εξ’ορισμού λάθος με το γεγονός ότι μεγάλες επιχειρήσεις θα επηρεάζουν τη δημόσια ζωή, δεδομένου του μεγάλου μεριδίου τους στην οικονομία. Ούτε και είναι λάθος να αμοίβονται με υψηλά εισοδήματα τα ελευθέρια επαγγέλματα ανάλογα με την ζήτηση των υπηρεσιών που προσφέρουν. Οι ελληνικοί θεσμοί όμως είναι υπερβολικά αδύναμοι για να ελέγξουν τα συμφέροντα αυτά, ή ακόμα και να εφαρμόσουν τους βασικούς κανόνες του δικαίου. 

Η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1981 υποτίθεται θα βελτίωνε τα πράγματα. Παρόλαυτά η ένταξη δεν αδυνάτισε τις παραδοσιακές ελληνικές ιεραρχίες και ανισότητες. Στην πράξη, τις ενίσχυσε.


Ενώ η ελληνική οικονομία έφτανε την υπόλοιπη Ευρώπη, και παράλληλα έδινε νέες ευκαιρίες στους ολιγάρχες για τραπεζική πίστη ή μετρητά – οι θεσμοί της Ελλάδας άρχισαν να καταρρέουν. Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται σχεδόν στην τελευταία θέση στην Ευρώπη στην κοινωνική κινητικότητα και σχεδόν στην κορυφή στην ανισότητα – ένα πρόβλημα που οι έλληνες πολιτικοί και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν σχεδόν εντελώς αγνοήσει. Ακόμα και στο ζενίθ της σπατάλης πριν το ξέσπασμα της κρίσης, η Αθήνα πάρείχε ελάχιστα επιδόματα στους φτωχούς. Σήμερα, πάνω από 90 τοις εκατό των ανέργων δεν λαμβάνουν οιαδήποτε στήριξη από το κράτος, ενώ 20 τοις εκατό των παιδιών εκτιμώνται ότι ζουν σε ακραία φτώχεια, ενώ εκατομμύρια στερούνται ιατρικής ασφάλισης. Μετά από επτά χρόνια ύφεσης κανένα από τα μείζονα πολιτικά κόμματα δεν έχει προτείνει σοβαρές μεταρρυθμίσεις στο κράτος προνοίας ή στο σύστημα υγείας ώστε αυτό να παρέχει πλήρη κάλυψη. Δεν έχουν κάν επεκτείνει ένα πιλοτικό πρόγραμμα για δωρεάν γεύματα στα σχολεία.

Έλληνες πολίτες που βρίσκονται σε αδιέξοδο, τείνουν να βλέπουν με συμπάθεια ριζοσπαστικά πολιτικά κινήματα. Η Χρυσή Αυγή ένα νεοφασιστικό κόμμα με αντι-μεταναστευτική και αντι-Ευρωπαϊκή πλατφόρμα, εκμεταλλεύθηκε την λαική δυσαρέσκεια και κέρδισε 18 έδρες στις εκλογές του 2012. Τον Σεπτέμβριο του 2013 οι ελληνικές αρχές συνέλαβαν τον ιδρυτή και αρχηγό της Νίκο Μιχαλολιάκο, με την κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης. Εν τω μεταξύ, ο Σύριζα, μια ανερχόμενη συμμαχία της άκρας αριστεράς, θέλει να σκίσει την δανειακή συμφωνία με την Ευρώπη, να εθνικοποιήσει τις τράπεζες και να διακόψει τις σχέσεις με τον ΝΑΤΟ.

Περίπου 20 τοις εκατό των παιδιών στην Ελλάδα ζούν σε  ακραία φτώχεια.
Διασώζοντας την Ελλάδα χωρίς να απαιτούν θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ευρωπαική Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ισχυροποίησαν το υπάρχον καθεστώς. Ακόμα χειρότερα η τρόικα γέμισε τις τσέπες αυτών των δυνάμεων που προκάλεσαν την οικονομική κατάρρευση. Και η Ελλάδα δεν είναι μια απομονωμένη περίπτωση. Τα χρήματα της διάσωσης είχαν παράλληλα αποτελέσματα και στις άλλες μικρότερες οικονομίες της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένων της Ιρλανδίας ,Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Τοπικοί ηγέτες και εκεί έχουν σπαταλήσει ευρωπαϊκά κεφάλαια ώστε να κερδίσουν βραχυχρόνια πολιτικά κέρδη. Εν τω μεταξύ οι Βρυξέλλες έχουν αποδειχθεί ανίκανες να αντιμετωπίσουν την ευνοιοκρατία και την παρανομία. Τώρα που η ευρωπαϊκή ενοποίηση έχει φέρει τις οικονομίες της ηπείρου πιο κοντά από ποτέ, κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να παραμένει αδιάφορος για το τί συμβαίνει στα άλλα. Αν δεν αντιμετωπίσει τις βαθείες ανισότητες της Ελλάδας, η Ευρώπη δεν θα βγει πλήρως από την κρίση.
Ο ΠΑΥΛΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής και Fellow στο Mansfield College στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

[*] Διόρθωση, 23/10/2014 : το αρχικό κείμενο από παραδρομή έδινε τον αριθμό του στενού δημόσιου τομέα, 600.000 και όχι των ΔΕΚΟ, που χωρίς να είναι σίγουρος ο αριθμός αναφέρεται εδώ ως ‘μερικές χιλιάδες'

Εορταζουν σημερα – μεγάλη η χάρη τους!




Άγιοι Στάχυς, Απελλής, Αμπλίας, Ουρβανός, Νάρκισσος και Αριστόβουλος, οι Απόστολοι από τους Εβδομήκοντα.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΑΝΔΡΕΑ! (θα μας λείψεις)



Πάκης, ο θρησκευόμενος

«ΑΥΤΗ ΗΤΟΝΕ Η ΑΠΟΛΑΒΗ ΜΟΥ»




Ν Ξυδάκης - βλέμμα 

Πριν από μερικές ημέρες ένα βράδυ έτυχε να παρακολουθήσω από το κανάλι της Βουλής ένα ντοκιμαντέρ για την απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε, στην Κρήτη, την 26η Απριλίου 1944. Το ιστορικό γεγονός είναι γνωστό, έχουν δημοσιευθεί βιβλία, άρθρα, συνεντεύξεις και απομνημονεύματα των πρωταγωνιστών. Η συγκεκριμένη ταινία, ωστόσο, προερχόμενη από το αρχείο της ΕΡΤ, γυρισμένη το 2003 από τον σκηνοθέτη Νίκο Παπαθανασίου, είχε ορισμένες αρετές που αιχμαλώτισαν την προσοχή μου πέρα από τα γεγονότα καθεαυτά, και με κράτησαν καθηλωμένο μπρος στην οθόνη να ρουφάω κάθε λεπτό.

Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της ταινίας βασίζεται στην πηγαία, αδιαμεσολάβητη και ανόθευτη αφήγηση των ανθρώπων, των πρωταγωνιστών, κυρίως στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση του τελευταίου επιζώντος αντάρτη, του Ηλία Αθανασάκη. Ενας λεβεντάνθρωπος Κρητικός, με το μουστάκι του, καλοστεκούμενος, που μαγνητίζει τον θεατή-ακροατή με την ευθύτητα, τη διαύγεια, τη σαφήνεια και την παραστατική δύναμη του λόγου του. Τίποτε δεν περίσσευε στην αφήγησή του, καμία ανούσια λεπτομέρεια, καμία περιαυτολογία· ακρίβεια χωρική και χρονική· κι όλη η εξιστόρηση τοποθετημένη στο ευρύτερο πλαίσιο, με δραματική κορύφωση στο φινάλε.

Ρέουσα γλώσσα, στέρεα ελληνικά, οικονομία και ακρίβεια λόγου που δείχνουν άνθρωπο που έχει ψηθεί μέσα στην Ιστορία, που έχει περάσει μέσα από πόλεμο, που έχει ζυμωθεί με τον κίνδυνο και τον θάνατο. Σαμποτέρ, κατάσκοπος, αντάρτης, πατριώτης, μαχητής της ελευθερίας. Ο οποίος κατόπιν πολέμησε με τον τρόπο του στον ειρηνικό βίο. Ενας ιστορικός άνθρωπος λοιπόν, μορφωμένος, πεπαιδευμένος μες στη ζωή, από τη ζωή.

Αναπόφευκτα, σύγκρινα αυτόν τον άνθρωπο με τους σημερινούς, τους ανθρώπους της ειρήνης και της έως πρόσφατα ευημερίας: πώς μιλούν και πώς αφηγούνται μπροστά σε μια κάμερα. Θραυσμένα, άτακτα, ανούσια, ναρκισσιστικά. Η σύγκριση είναι συντριπτική.

Προς το τέλος, προστέθηκε η αφήγηση ενός άλλου επιζώντος, του Γιώργου Χαροκόπου, συνδέσμου στην τελική φάση της απαγωγής, στη διαφυγή με βρετανική τορπιλάκατο από τον όρμο Ροδάκινο στο αιγυπτιακό λιμάνι Μάρσα Ματρούχ. Με ανάλογη ενάργεια ο Χαροκόπος πρόσθεσε ανθρώπινες, προσωπικές πινελιές: Αφησαν τα ρούχα και τα παπούτσια τους για να επιβιβαστούν στη βάρκα, κι αυτά θα τα έπαιρναν άλλοι μαχητές πίσω τους, ανυπόδετοι και στερημένοι. Πώς έφτασαν με τις γενειάδες και τα πουκάμισα στην Αίγυπτο, όπου τους έντυσαν και τους παρέθεσαν δείπνο. Τι θυμόταν από το επινίκιο δείπνο; Το άσπρο ψωμί, που είχε να το δει τρία-τέσσερα χρόνια και το σταυροκόπημα ενός Ρώσου συμπολεμιστή, πριν από το φαγητό, μαζί με την ευχή «Κριστός ανέστη». Στη χώρα του κομμουνισμού είχε χριστιανούς…

Είπαμε πριν για τη δραματική κορύφωση του Ηλία Αθανασάκη. Ο νικητής των Γερμανών, ο απαγωγέας του στρατηγού, μετά την άφιξή του στην Αίγυπτο, φυλακίστηκε στο Κάιρο. Είχε ξεσπάσει εν τω μεταξύ το κίνημα του Ναυτικού στη Μέση Ανατολή. Μάταια φώναζε να του φέρουν τον αρχηγό της απαγωγής, τον Πάτρικ Λι Φέρμορ, να βεβαιώσει ποιος ήταν. Ο Αθανασάκης ήταν ο επικεφαλής πληροφοριών στα Χανιά.

Ο μαχητής, που είχε πολεμήσει τον κατακτητή και τον είχε νικήσει, βρίσκεται αντιμέτωπος με την άλλη όψη της ιστορίας, τη διόλου ηρωική. Αντιμέτωπος με τη μικροψυχία, τη γραφειοκρατία, την καχυποψία, τον εμφύλιο σπαραγμό. Μετά τον πόλεμο, ο αγώνας του δεν αναγνωρίζεται από το ελληνικό κράτος, ως στρατιωτική υπηρεσία, διότι ανήκε στο συμμαχικό στρατηγείο… Κι όταν μια κλήση, για να παραστεί ως βασικός μάρτυρας σε δίκη δωσίλογου, δεν φτάνει ποτέ στα χέρια του, τιμωρείται με βίαιη προσαγωγή και δύο χρόνια φυλάκιση· οδηγείται σιδηροδέσμιος από την Αθήνα στην Κρήτη. Ο τόνος της φωνής ανεβαίνει, «πώς πληρώνουνε τους πατριώτες», η φωνή σπάει: «Αυτή ήτονε η απολαβή μου». Σηκώνει το χέρι, δείχνει με το δάχτυλο – την πατρίδα, την Ιστορία; Freeze frame. Η ταινία τελειώνει, ανοιχτή σε όλες τις σκέψεις, όλα τα συμπεράσματα, με τον τρόπο του Θουκυδίδη.

Η ιστορία του Ηλία Αθανασάκη συνοψίζει με τον τρόπο της μια δραματική περίοδο, που επεφύλαξε στιγμές δόξας, τιμής, πείνας, θανάτου και σπαραγμού, από την 28η Οκτωβρίου 1940 έως το τέλος του Εμφυλίου, μια δεκαετία. Με όλα τα δεινά, ήταν μια περίοδος που γαλβάνισε όλο τον ελληνικό λαό, τον έκανε ιστορικό, τον έκανε μαχητή. Προσεγγίζοντας τα τεκμήρια και τις προφορικές αφηγήσεις, δεν ανασυστήνουμε μόνο το παρελθόν, προσεγγίζουμε το παρόν. Μαθαίνουμε να συλλογιζόμαστε συνθετικά και δημιουργικά, δηλαδή συνετά αλλά και θαρρετά, αντίκρυ στις ενδεχομενικότητες, στους δρόμους και στις τροπές της Ιστορίας. Πάντα ζούμε σε μεταίχμιο, με ανατροπές και γυρίσματα, πολύ περισσότερο τώρα.

Καθώς έπεφταν οι τίτλοι τέλους στο ντοκιμαντέρ, και είδα το σήμα της ΕΡΤ, σκέφτηκα ότι αυτή η ταινία είναι ελάχιστο μέρος, πολύτιμο, ενός οπτικοακουστικού αρχείου του νεότερου ελληνισμού. Το 2014, παραμονές της επετείου του ΟΧΙ, έβλεπα μια ταινία του 2003, ήδη παλιά, με φωτογραφικά και έντυπα τεκμήρια, με ιστορική έρευνα, με προφορικές μαρτυρίες. Τότε έκαναν τέτοιες ταινίες. Από το καλοκαίρι του 2013 δεν παράγεται τίποτε, η ΕΡΤ δεν υπάρχει. Αναρωτιέμαι: Τι ντοκιμαντέρ, τι ταινίες θα αφήσουμε πίσω μας από το 2013-2014; Τι θα δούνε από μας οι μελλοντικοί Ελληνες θεατές; Τι τέχνη, τι στοχασμό, τι εικόνες παρήγαγαν οι Ελληνες της κρίσης; Σκέφτομαι ότι απ’ την παρούσα τηλεόραση θα απομείνουν πρωινάδικα και παραθυρο-καβγάδες, πεταμένα στο YouTube.

Για την αντιγραφή 

Άρης, ο Κρης

ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ Ο ΜΕΓΑΣ ΜΠΕΡΓΚ






Το εισιτήριο για τους «16» του κυπέλλου Ελλάδας εξασφάλισε οΠαναθηναϊκός, μετά τη νίκη επί του Παναιτωλικού με 3-1, στο πλαίσιο της 2ης αγωνιστικής του 8ου ομίλου της διοργάνωσης. Με 6 βαθμούς στο γκρουπ εξασφάλισε την πρόκριση, σε αντίθεση με τους Αγρινιώτες που μετά τη δεύτερη ήττα σε ισάριθμα παιχνίδια «αποχαιρέτησαν» πρόωρα τον θεσμό. Οι «πράσινοι» προηγήθηκαν στο 49΄ με το σουτ του Κλωναρίδη από το ύψος της μικρής περιοχής και στο 58΄ ο Μπούι πέτυχε το 2-0 με δυνατό σουτ. Οι φιλοξενούμενοι μείωσαν στο 62΄ με τον Κουτρουμάνο (ξεκίνησε από θέση οφσάιντ), ενώ στα τελευταία 15 λεπτά μπήκε στο ματς ο Μάρκους Μπεργκ, μετά από 66 ημέρες απουσίας λόγω τραυματισμού. Ο τροπαιοφόρος Σουηδός, μάλιστα, με καταπληκτικό σουτ έξω από την περιοχή στο 84΄ «σφράγισε» τη νίκη του «τριφυλλιού».
Τρέμει  τώρα το παχύσαρκο φίδι του Πειραιώς

ΑΠΟΚΑΥΚΙΔΙΟΝ  το τρίφυλλο

ΤΡΕΜΕΙ Ο ΤΑΓΙΠ



Αγαπητέ Απόκαυκε,

Σε ανακατάληψη βραχονησίδας προχωρήσαμε με 18 χρόνια καθυστέρησης. Συγκεκριμένα κατελήφθη η βραχονησίδα Φωφωνήσι στα Δωδεκάνησα!!! 

Μόλις αναλάβει ΥΕΘΑ η Ντόρα θα καταλάβουμε και την Κρήτη!

Άρης, ο έφεδρος του μέλλοντος

30 Οκτ 2014

ΠΟΙΝΕΣ «ΧΑΔΙ» ΓΙΑ ΔΥΟ ΝΕΑΡΟΥΣ ΒΙΑΣΤΕΣ 14ΧΡΟΝΗΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ποινές «χάδι» για δύο νεαρούς βιαστές 14χρονης στη Θεσσαλονίκη




Τη φρίκη στα χέρια δύο συμμαθητών της βίωνε ανήλικη κοπέλα σε σχολικό συγκρότημα της δυτικής Θεσσαλονίκης. Την ανάγκαζαν με απειλές και χρήση βίας να ικανοποιεί τις σεξουαλικές τους ορέξεις και την υποχρέωναν να συνευρίσκεται ερωτικά με άλλους άνδρες, λαμβάνοντας χρηματικά οφέλη.

Οι δράστες, ηλικίας 20 και 19 ετών -αντιστοίχως- κάθισαν στο εδώλιο του Τριμελούς Δικαστηρίου Ανηλίκων Θεσσαλονίκης, το οποίο τους καταδίκασε σε φυλάκιση 3 ετών και 3 μηνών, τον καθένα.

Το δικαστήριο, κατά την κεκλεισμένων των θυρών δίκη, αποφάσισε να μετατρέψει την ποινή σε εξαγοράσιμη (προς 5 ευρώ την ημέρα) και άφησε ελεύθερους τους δύο νεαρούς ενόψει του Εφετείου υπό την προϋπόθεση της εμφάνισής τους σε αστυνομικό τμήμα.

Προηγουμένως τους έκρινε ένοχους για βιασμό, μαστροπεία και σωματική βλάβη σε βάρος της συμμαθήτριας τους.

Το μαρτύριο της κοπέλας άρχισε στην ηλικία των 14 ετών. Οι δε πράξεις τελέστηκαν κατά την 3ετία 2009-2012.

Για την ίδια υπόθεση κατηγορήθηκαν άλλοι τρεις συνομήλικοι των καταδικασθέντων, οι οποίοι όμως αθωώθηκαν.

left.gr/

Σχόλιο Απόκαυκου: Ακόμη περισσότερα θα τους στοίχισε ο "αποτελεσματικός" τους δικηγόρος αλλά πάλι τόσο καιρό σίγουρα θα τα είχαν βγάλει....

Μην ασχολείστε. «Ζαλίζεστε» και εκτίθεστε...

Xynidis




Τη δική του απάντηση στο άρθρο της Άννας Παναγιωταρέα –και μαζί με αυτό σε πολλούς άλλους- για τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, δίνει μέσα από το προσωπικό του ιστολόγιο, ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Σωκράτης Ξυνίδης, κάνοντάς της μάλιστα ... «διαφήμιση», αφού καλεί τους πολίτες να το διαβάσουν «για να αντιληφθούν την εμπάθεια της καθεστηκυίας τάξης απέναντι στον Γιώργο Παπανδρέου». 

Αναρωτώμενος από τον τίτλο ακόμα της ανάρτησής του «αφού τους ‘ζαλίζει’ο Παπανδρέου, γιατί ασχολούνται;», ο πρώην υπουργός, αναρωτιέται «γιατί ένας άχρηστος, λίγος και τώρα πλέον και αμόρφωτος, είναι μόνιμος στόχος όλων αυτών που χρόνια τώρα υπερασπίστηκαν με νύχια και με δόντια την ολιγαρχία της χώρας;».

Αυτό το τελευταίο, ειδικά, δεν θα το άφηνε έτσι. «Ένα δεν είχε ακούσει μέχρι τώρα ο Παπανδρέου. Ότι είναι αμόρφωτος : ‘λίγο από όλα ίσον τίποτε’, λέει η κυρία Παναγιωταρέα. Και οι διαλέξεις στα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου, στις σπουδαιότερες συναντήσεις πολιτικής και διανόησης σε όλη την Οικουμένη είναι ένα τίποτα. Είναι επικοινωνία. Ποιος από όλους τους περισπούδαστους διανοητές-αρθρογράφους της σημερινής Ελλάδας μπορεί στοιχειωδώς να σταθεί σε αυτό το διεθνές επίπεδο; Να εξηγήσει τις έγινε στην Ελλάδα και να ακουστεί μια φωνή που δεν απαξιώνει τη χώρα;», αναρωτιέται στην ανάρτησή του, καλώντας όσους ενοχλούνται να ασχοληθούν με τις selfies τους ή να πάνε και σε κανένα ...μοναστήρι να ηρεμήσουν. «Με τον Παπανδρέου όμως μην ασχολούνται γιατί τους "ζαλίζει" και εκτίθενται», καταλήγει.

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΠΕΝΤΕ με το «ΠΛΟΚΑΜΙ»



Θα μπορούσε να είναι μια τηλεοπτική φάρσα του Όρσον Ουέλς, ο οποίος πριν 76 χρόνια ακριβώς προκάλεσε μαζικό πανικό στις ΗΠΑ μεταδίδοντας ραδιοφωνικά με παραπειστικό τρόπο μια αφήγηση περί εισβολής εξωγήινων. Οι ακροατές θεώρησαν τότε ότι πρόκειται για δελτίο ειδήσεων και ο διάσημος ηθοποιός απέδειξε εμπράκτως την τεράστια και επικίνδυνη δύναμη των ΜΜΕ Πόσο μάλλον σήμερα που προστέθηκε στο οπλοστάσιο και η τηλεόραση. Καθαρά δικό της γέννημα ο Σταύρος, το ποτάμι και το σακίδιο.

Πέντε "ανεξάρτητοι" βουλευτές με ερώτηση που κατέθεσαν, στη Βουλή, προς τον υπουργό Οικονομικών για την προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων δημιουργούν άτυπη ομάδα Ποταμιού Την πρώτη αυτή κοινή ερώτηση συνυπέγραψαν οι Σπύρος Λυκούδης, Βασίλης Οικονόμου, Χρήστος Αηδόνης, Γρηγόρης Ψαριανός (στο υδάτινο στοιχείο του) & Πέτρος Τατσόπουλος αλλά αναμένονται και νέες κινήσεις πολυπληθέστερες. 

Πλην πάντως του κ Τατσοπούλου, όλοι οι υπόλοιποι θεωρούντο βέβαιοι μέτοχοι του εγχειρήματος «180»
 Αλλάζει, άραγε, κάτι;

Πάκης ο απουσιολόγος

ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΚΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ!



Αγαπητέ Απόκαυκε,

Ζήτημα αλλαγής ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ θεωρείται ότι έθεσε ο ευρωβουλευτής και γραμματέας του κόμματος Νίκος Ανδρουλάκης, δηλώνοντας ότι στο συνέδριο της Δημοκρατικής Παράταξης, «δεν πρέπει να εγκριθεί μόνο το νέο πρόγραμμα, αλλά και να αποφασιστεί, ποιος θα ηγηθεί του κόμματος».
 Συγκαταβατικά,  αναφερόμενος στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, είπε πάντως, πως μπορεί και αυτός να είναι υποψήφιος…..

Ρίτα Πουλακίδα, επί των καλλιτεχνικών νούμερων

ΙΔΟΥ, Ο ΝΕΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ!


photo: @JohnKemmos / twitter
(φαβορί για τον ανασχηματισμό μετά την γελοιοποίηση Λοβέρδου με την ΕΔΕ)

Reuters

ΠΟΙΟΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ; ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΤΟΥ ΕΔΩΣΕ ΣΗΜΑΣΙΑ!!




Ramon, το μαύρο σκυλί της εθνικοφροσύνης

To ΚΚΕ Iωαννίνων για τις δηλώσεις Χρυσαυγιτών με αφορμή τις εκδηλώσεις « Καλπάκια 2014» και την παρουσία του ΚΚΕ σε αυτές





Θυμήθηκαν οι απόγονοι των Χιτών και των Ταγματασφαλιτών, των δοσίλογων και των μαυραγοριτών – δηλαδή, των Ελλήνων συνεργατών των ΝΑΖΙ στα δύσκολα για το λαό χρόνια της κατοχής – να (ξανα)ασχοληθούν με το ΚΚΕ και τη δράση του, με το ΚΚΕ και την ηρωική ιστορία του! 

Τρομάζει η αλήθεια της ΕΑΜικής Αντίστασης τους σύγχρονους Γερμανοτσολιάδες! Τρομάζει η αλήθεια του ΟΧΙ του ελληνικού λαού ενάντια στο φασισμό – ναζισμό. Τρομάζει το γεγονός ότι το ΚΚΕ, από την πρώτη στιγμή, σάλπισε την αντίσταση στον εισβολέα, παρά το γεγονός ότι το ίδιο ήταν σοβαρά τραυματισμένο και χτυπημένο από τη μεταξική δικτατορία, με χιλιάδες μέλη του στις φυλακές και τις εξορίες.

Τρομάζει η αλήθεια ότι μια χούφτα κομμουνιστές που ήταν ελεύθεροι και άλλοι που δραπέτευσαν από τις φυλακές ξεκίνησαν τον αγώνα για ν' αναπτυχθεί η αντίσταση μέσα στις δύσκολες συνθήκες της τριπλής κατοχής, αλλά και της ηττοπάθειας που καλλιεργούσαν στο λαό οι αστικές δυνάμεις, τόσο εκείνες που εγκατέλειψαν τη χώρα όσο και εκείνες που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή. Το ΚΚΕ καθ' όλη τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής αποτέλεσε το βασικό εμπνευστή, καθοδηγητή και αιμοδότη της ΕΑΜικής Αντίστασης. Έδωσε σε αυτόν τον αγώνα τα καλύτερα παιδιά του. 

Τρομάζει η αλήθεια τους στυλοβάτες του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος, ακριβώς γιατί και σήμερα μπορεί να εμπνεύσει παρά τη λάσπη και το ψέμα που έχει δεχθεί η ιστορία του λαού μας, όλων των λαών, η ιστορία του ΚΚΕ!

«Μάθε την αλήθεια, το χώμα που πατάς,

Λευτέρωσαν μ’ αγώνα ΕΑΜ – ΕΠΟΝ – ΕΛΑΣ!»

ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ

ΠΡΙΝ 48 έτη


Για τον Γιώργο Θεοτοκά θα μπορούσε να έχει γράψει κάποιος το δικό του «Καλα εσύ σκοτώθηκες νωρίς» αν και πέθανε από παθολογικά αίτια λίγο πριν την δικτατορία, σαν σήμερα το 1966. 

Πέρα από το κυρίως έργο του, πέραν του λεγομένου μανιφέστου της γενιάς του 30, είχε και σημαντικές πολιτικές παρεμβάσεις με πιο χαρακτηριστικές εκείνες της εποχής της αποστασίας, οι οποίες τον έφεραν και σε έντονη διαμάχη με τους παλιούς του φίλους και ιδιαίτερα με τον Κ Τσάτσο. 

Αποτέλεσε φυσιογνωμία εμβληματική από πολλές απόψεις. Για δε τις ύστερες σχέσεις του με την Αριστερά του 60, που είδε τον κόσμο σαν έργο τέχνης πέραν της ενδιαφέρουσας ωριαίας εκπομπής ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, ακούστε και ένα τραγουδάκι ενός νεαρού τότε τραγουδοποιού του ελληνικού Μάη:






Αποκαυκίδιον το ευρωπαϊκό

Η παραπεταμένη απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης





  

Άρθρο του Μιχάλη Τρεμόπουλου στο Tvxs 

 
Η 30ή Οκτωβρίου 1944 είναι η μέρα που έφυγε και ο τελευταίος Γερμανός στρατιώτης από την πόλη. Ποτάμια λαού πανηγύριζαν και αρματωμένοι ελασίτες παρέλαυναν ως απελευθερωτές στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Μια νέα ελπιδοφόρα προοπτική ξανοίγονταν για την πόλη και τους ανθρώπους της. Κι όμως. Η επέτειος αυτή, ενταγμένη στους τεμφύλιους ανταγωνισμούς και το ρεβανσιστικό πνεύμα των νικητών, εξακολουθεί να αποσιωπάται ή να αναφέρεται υποτονικά, σαν να μην έγινε ποτέ απελευθέρωση, σαν να θυμίζει «οικεία κακά» και πρέπει να σβηστεί από το βιβλίο της ιστορίας της πόλης.

Στην Ελλάδα, βεβαίως, συνηθίζουμε να «γιορτάζουμε» ως εθνική εορτή την έναρξη των πολέμων και όχι τη λήξη τους, όπως γίνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη. Και το έχουμε δυστυχώς συνηθίσει, λες και ένας πόλεμος δεν ταυτίζεται με το αίμα, τον πόνο, τη δυστυχία, την εξαθλίωση, αλλά με μια εντυπωσιακή είδηση -ευκαιρία για να εμβαπτιστούμε και πάλι στα συναισθήματα εθνικής αυτοϊκανοποίησης. Γι’ αυτό και σχεδόν όλοι θυμούνται πότε άρχισε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος αλλά ελάχιστοι πότε τελείωσε η γερμανική κατοχή, πότε απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη.

Συμφωνία Βρετανών και Γερμανών

Από μήνες οι Γερμανοί υποχωρούσαν σ' όλα τα μέτωπα: στη Δύση από τη Νορμανδία μέχρι την Ιταλία, στην Ανατολή από την Πολωνία μέχρι τη Βουλγαρία. Η προέλαση του σοβιετικού Κόκκινου Στρατού στην Ευρώπη και στα Βαλκάνια και οι παρτιζάνοι του Τίτο πίεζαν το γερμανικό στρατό σε γρήγορη αποχώρηση, πριν αποκοπούν στην Ελλάδα.


Από την άλλη, αυτό που ενδιέφερε τους Άγγλους ήταν τώρα πια ο μεταπολεμικός πολιτικός χάρτης και η εξουδετέρωση της ένοπλης αριστεράς.
Σύμφωνα με τον Άλμπερτ Σπέερ, υπουργό πολεμικής βιομηχανίας του Χίτλερ, υπήρξε στη Λισσαβόνα μια μυστική συμφωνία μεταξύ Γερμανών και Άγγλων, μία «gentlemen’s agreement» σε υψηλό επίπεδο, όπως του ανέφερε ο αρχηγός του γερμανικού επιτελείου, στρατηγός Γιόντλ: «Η συμφωνία αυτή, πρωτοφανής μέχρι τότε, και όπως γνωρίζω μοναδική σ’ όλο το Β’ παγκόσμιο πόλεμο, αφορούσε, όπως μου είπε ο Γιόντλ τουλάχιστον, την εκκένωση απ’ τα γερμανικά στρατεύματα της Ελλάδος, χωρίς Βρετανική ενόχληση. (…) Και πράγματι οι Άγγλοι την ετήρησαν. (…) Ο Φον Όβεν που ήταν διευθυντής τύπου του υπουργείου προπαγάνδας, αναφέρει σε βιβλίο του που έγραψε μετά τον πόλεμο, ότι ο Γκαίμπελς είχε μετάσχει ο ίδιος στις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της συμφωνίας αυτής. (…) Το τίμημα της συμφωνίας, κατά τη δική μου γνώμη, ήταν να παραχωρηθεί η Θεσσαλονίκη από τους Γερμανούς στους Άγγλους, να μπορέσουν να την καταλάβουν αμαχητί και μ’ αυτό τον τρόπο η Ελλάδα να περιέλθει στο δυτικό στρατόπεδο. Και βέβαια ο Χίτλερ θα διατηρούσε ανέπαφες τις δυνάμεις του που κατείχαν τον Ελληνικό χώρο».

Οι Άγγλοι προετοιμάζουν το σχέδιο «Manna» (9.9.44) για την ισχυροποίηση της νέας κυβέρνησης απέναντι στο ΕΑΜ με την εγκατάσταση βρετανικών στρατευμάτων και έλεγχο τουλάχιστον Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Και έρχονται σε συνεννόηση με το γερμανικό επιτελείο στην Ελλάδα, ώστε να υπάρξει αρμονική «αλλαγή φρουράς». Αντάλλαγμα, η ομαλή αποχώρηση των Γερμανών, στην ίδια κατεύθυνση με τη συμφωνία της Λισσαβόνας.

Τον Οκτώβρη του 1944 ο Τσόρτσιλ και ο Στάλιν συμφωνούν ποιες θα είναι οι σφαίρες επιρροής μετά τον πόλεμο στη νοτιοανατολική Ευρώπη: Η Ελλάδα θα ανήκει στους Βρετανούς και στους Αμερικανούς και η υπόλοιπη περιοχή θα αφεθεί στη Σοβιετική Ένωση. Οι Έλληνες κομμουνιστές όμως θα αρνηθούν να πιστέψουν πως είχε γίνει μοιρασιά και θα ηττηθούν μόνο μετά από μακρόχρονο εμφύλιο πόλεμο και μετά από μαζική βρετανική και αμερικανική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς τις αντικομουνιστικές δυνάμεις.

Οι τελευταίοι Γερμανοί αποχωρούν από την Αθήνα στις 12 Οκτωβρίου 1944, αφού αποτίσουν φόρο τιμής στον Άγνωστο στρατιώτη, και στις 17.10 φτάνει η εξόριστη κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Το σχέδιο «Manna» εφαρμόζεται στην Αθήνα. Τμήματα του ΕΛΑΣ μπαίνουν στην πόλη καθώς και τμήματα του βρετανικού στρατού και όλοι γίνονται δεκτοί με ενθουσιασμό από τους Αθηναίους. Τα Τάγματα Ασφαλείας αφοπλίζονται, αλλά περιορίζονται σε ορισμένους χώρους έτοιμα να χρησιμοποιηθούν εναντίον του ΕΛΑΣ, όπως και θα γίνει στα Δεκεμβριανά.

Θεσσαλονίκη, το βασίλειο του ταγματασφαλίτη
Στη Θεσσαλονίκη οι εξελίξεις θα είναι διαφορετικές. Οι Γερμανοί, που συνεργάστηκαν εξαρχής στενά με σωρεία καιροσκόπων, εθνικοσοσιαλιστών, δολοφονικών ομάδων και τη γερμανόφιλη άρχουσα τάξη της πόλης σε μια αντικομμουνιστική και αντιεβραϊκή βάση, ευνοούσαν σαφώς μια σύγκρουση «εθνικιστών» και «κομμουνιστών».


Είναι χαρακτηριστικό το έγγραφο του γερμανικού Α2 για τη Θεσσαλονίκη: «Το κομμουνιστικό στοιχείο είναι εδώ, όπως και στην Αθήνα, τόσο ισχυρό, που με βεβαιότητα πρέπει να αναμένεται πρώτα η κατάληψη της πόλης υπό τον EΛΑΣ. Παίρνοντας υπόψη ότι δεν μπορούμε να εμποδίσουμε μια ανάλογη εξέλιξη, που είναι μάλιστα ολότελα επιθυμητή, συνιστάται, για να διατηρηθεί το δικό μας γόητρο, να χρησιμοποιείται γι' αυτά τα ζητήματα εκτεταμένα ο γενικός επιθεωρητής Χρυσοχόου, ο οποίος με πρωτοβουλία του πρέπει να θέτει σε δράση Τάγματα Ασφαλείας, Αστυνομία και Χωροφυλακή, όπως το έπραξε ο Ράλλης στην Αθήνα. Μ' αυτό τον τρόπο θα καλύπταμε επαρκώς και τη δική μας υποχρέωση και η επιθυμητή κατάσταση του πολιτικού χάους θα επικρατούσε, αν προχωρήσουν τα πράγματα σε ένοπλες συγκρούσεις».

Ο συνταγματάρχης Αθανάσιος Χρυσοχόου, επιτελάρχης του στρατηγού Τσολάκογλου και πρώτου δωσίλογου πρωθυπουργού, ήταν τυπικά ο γενικός επιθεωρητής των νομαρχιών Μακεδονίας αλλά ουσιαστικός φρούραρχος και θεωρούνταν, μάλιστα, ο πραγματικός αρχηγός της ένοπλης οργάνωσης ΥΒΕ/ΠΑΟ.

Μέχρι το 1944 η Θεσσαλονίκη είχε καταστεί το ένοπλο βασίλειο των Ταγμάτων Ασφαλείας και πολλών ένοπλων ομάδων συνεργατών των κατακτητών στη Μακεδονία, της ΠΑΟ, του Κυριάκου Παπαδόπουλου (Κισάμπατζακ), του Γ. Πούλου, του Δάγγουλα, του Βήχου κ.ά.

Το καλοκαίρι του 1944 οι Γερμανοί διεξήγαγαν στα βουνά τις τελευταίες μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ενάντια στον ΕΛΑΣ, με στόχο την απελευθέρωση των βασικών συγκοινωνιακών δικτύων. Πλήγματα, όμως, άρχισαν να δέχονται και οι μέχρι τότε ισχυροί Γερμανοί αλλά και οι γερμανοεξοπλισμένες ελληνικές ομάδες που συμμετείχαν στο πλευρό των κατακτητών στην αντικομμουνιστική τους εκστρατεία. Οι επιθέσεις του ΕΛΑΣ εναντίον των γερμανικών τμημάτων και των συνεργατών τους καταγράφονταν πλέον σε καθημερινή βάση, ακόμη και μέσα στις πόλεις. Το ίδιο διάστημα, στα γραφεία των γερμανικών επιτελείων φτάνουν οι πρώτες διαταγές για τη σταδιακή εκκένωση του ελληνικού χώρου από τις υπηρεσίες και τις μονάδες που δεν θεωρούνταν πρώτης γραμμής.


Ήδη, από το καλοκαίρι του 1944, με τη γερμανική ανοχή, τα Τάγματα Ασφαλείας έχουν καταστεί ανεξέλεγκτα. Η ΟΠΛΑ και η Εθνική Πολιτοφυλακή δίνουν τις δικές τους αιματηρές απαντήσεις. Η πόλη μεταβάλλεται σε πεδίο σύγκρουσης, με στόχο όλων τον έλεγχό της. Και οι εκκλήσεις του Δημάρχου, του Μητροπολίτη και των επαγγελματικών οργανώσεων της πόλης προς τις γερμανικές αρχές για την αποκατάσταση της τάξης, απλώς αντανακλούν τον αδύναμο ρόλο αστυνομίας και χωροφυλακής.

Οι πολιτικές ζυμώσεις για το μέλλον της πόλης και των Ταγμάτων Ασφαλείας εντείνονται. Σε αυτές συμμετέχει η πλειοψηφία του αστικού και πολιτικού κόσμου της Θεσσαλονίκης, η ηγεσία του ΕΔΕΣ και ο ΕΛΑΣ.

Την 1η Σεπτεμβρίου οι εκπρόσωποι της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας (ΟΜΜ) του ΕΛΑΣ και της γερμανικής στρατιωτικής διοίκησης Θεσσαλονίκης-Αιγαίου υπογράφουν στο Λειβάδι Χαλκιδικής στρατιωτικό σύμφωνο. Με το σύμφωνο αυτό ο ΕΛΑΣ φέρεται να αναλαμβάνει τη δέσμευση να μην εμποδίσει την υποχώρηση του γερμανικού στρατού και η γερμανική πλευρά να δεσμεύεται στο να διατάξει την αποχώρηση των Ταγμάτων Ασφαλείας από τη Θεσσαλονίκη, την οποία στη συνέχεια θα παραδώσει στον Εφεδρικό ΕΛΑΣ και στο ΕΑΜ.

Από την άλλη πλευρά, οι Άγγλοι εφαρμόζουν ήδη το σχέδιο «Manna» για την εγκατάσταση βρετανικών στρατευμάτων και τον έλεγχο Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Πιέζουν τον EΛAΣ και πετυχαίνουν στις 26 Σεπτεμβρίου τη Συμφωνία της Καζέρτας (Ουίλσον, Γ. Παπανδρέου, Μακ Μίλαν, Σαράφης, Ζέρβας), που θέτει το Γενικό Στρατηγείο του EΛAΣ υπό τις διαταγές του στρατηγού Σκόμπι. Επιπλέον, με τη Συμφωνία, τα Τάγματα Ασφαλείας χαρακτηρίζονται όργανα του εχθρού και εχθρικοί σχηματισμοί και ζητείται η άμεση παράδοσή τους. Ο ΕΛΑΣ και η Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή εγγυώνται για την ασφάλειά τους.

Σύντομα στη Μακεδονία, μια διαταγή των Σκόμπι - Σαράφη απαγορεύει στον ΕΛΑΣ να περάσει τον Αξιό ποταμό προς τη Θεσσαλονίκη και καθορίζει ως έδρα των ΟΜΜ τη Βέροια. Επιπλέον, βάζει υπό τις διαταγές του ΕΛΑΣ Μακεδονίας όσους συνεργάστηκαν και εξοπλίστηκαν από τους Γερμανούς και ορίζει τον συνταγματάρχη Γεώργιο Παπαγεωργίου ως στρατιωτικό διοικητή Θεσσαλονίκης. Όμως η τοπική ηγεσία δε θα τηρήσει τη διαταγή.

Ήδη από τις 14 Σεπτεμβρίου έχει συνταχθεί πρακτικό μεταξύ του ΕΑΜ και των πολιτικών κομμάτων της Θεσσαλονίκης, που συμφωνούν σε κοινή δράση και κυρίως στην τήρηση κοινής στάσης απέναντι στα Τάγματα Ασφαλείας και στις άλλες «δολοφονικές οργανώσεις»: «Οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι του ΕΑΜ και των Πολιτικών κομμάτων τα οποία συμμετέχουν στην σχηματισθείσα Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας στιγματίζουν όλες τις Εθνικοπροδοτικές και δολοφονικές Οργανώσεις και ορδές (Τάγματα Ασφαλείας, Ειδικής, Πουλικούς, ΕΕΣ, ΠΟΕΤ, ΕΕΕ) που με οποιοδήποτε τρόπο βοήθησαν στο Εθνοκτόνο έργο των μισητών κατακτητών Γερμανοβουλγάρων σαν εγκληματίες του Έθνους δολοφόνους του λαού. Στην άμεση υπακοή τους στην πρόσταξη του Διαγγέλματος να φύγουν από τους Γερμανούς και να περάσουν στο μέρος του Λαού παρέχεται η συγγνώμη του Έθνους».




Ταυτόχρονα και ο Μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ απευθύνει έκκληση σε ελληνική και τουρκική γλώσσα (για τους τουρκόφωνους Πόντιους) προς τους εξοπλισμένους απ’ τους καταχτητές και τους δοσίλογους της περιοχής Κοζάνης και τους καλεί την τελευταία στιγμή να συνέλθουν και να καταθέσουν τα όπλα στον ΕΛΑΣ, δίνοντας την προσωπική του υπόσχεση ότι δεν θα πάθουν τίποτα.

Μπροστά στο ορατό τέλος, αρκετοί αιματοβαμμένοι ταγματασφαλίτες και γερμανόφιλοι οπαδοί του Εθνικοσοσιαλισμού αποφασίζουν να συγκρουστούν μετωπικά με τον «εσωτερικό εχθρό» και κάποιοι άλλοι αποφασίζουν να ακολουθήσουν τους Γερμανούς στο δρόμο της φυγής.

Στις 12 Σεπτεμβρίου ξεκινά από την Αθήνα μια ειδική αμαξοστοιχία αποτελούμενη από δύο βαγόνια με 40 περίπου «εκλεκτούς» γερμανόφιλους, με προορισμό τη Βιέννη. Ανάμεσά τους η ηγεσία των ΕΕΕ, ο Σαλονικιός δικηγόρος Κ. Γούλας και ο αδελφός του, ο υπεύθυνος προπαγάνδας Κ. Σκανδάλης, ο Ιωάννης Κοσμίδης με τη γυναίκα και τα τρία παιδιά του, ο δικηγόρος των ΕΕΕ Βλαχογιάννης κ.α.

Στη Θεσσαλονίκη, στο ίδιο τραίνο της «μεγάλης φυγής» επιβιβάζονται πολύ περισσότεροι γερμανόφιλοι, καθώς και οι οικογένειες όσων παρέτειναν την παραμονή τους στην Ελλάδα για να αποχωρήσουν με τον τακτικό γερμανικό στρατό και δεν προνόησαν να τις απομακρύνουν νωρίτερα. Έτσι, με το ίδιο τραίνο συνταξιδεύουν ο Παζιώνης, ο Σπυρίδης, ο Παπαναούμ, ο Αγάθος, η οικογένεια του Πούλου, οι οικογένειες των διευθυντών της Νέας Ευρώπης και της Απογευματινής, οικογένειες σημαντικών πρακτόρων, καθώς και πολλοί άλλοι. Ξεκινούν για τη Βιέννη, με τελικό προορισμό τη Νυρεμβέργη.

Άλλοι συνεργάτες των Γερμανών προσπαθούν να επιβιώσουν στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται στην Ελλάδα. Όμως άνθρωποι σαν τον Κισά Μπατζάκ, την ηγεσία του ΕΕΣ (Ελληνικός Εθνικός Στρατός), έχουν αποκηρυχθεί από την εξόριστη Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας και το Γενικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής. Παρόλα αυτά, εντείνει τις προσπάθειες του για την προσχώρηση του ΕΕΣ στον ΕΔΕΣ του Ζέρβα με την υποστήριξη του Χρυσοχόου, που επιδίωκε να δημιουργήσει ένα ισχυρό μέτωπο, ικανό να αντιταχτεί στρατιωτικά την κατάλληλη στιγμή στα σχέδια του «αναρχοκομμουνισμού». Τα σχέδια αυτά ήρθε να ενισχύσει απόφαση του δοσιλογικού Υπουργείου Στρατιωτικών, που προέβλεπε τη διάθεση αξιωματικών για τη στελέχωση των Ταγμάτων Ασφαλείας. Παράλληλα, οι Γερμανοί αποφυλακίζουν τους αξιωματικούς του ΕΔΕΣ που κρατούνταν στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς», με την προϋπόθεση ότι θα στελέχωναν τον ΕΕΣ και δεν θα στρέφονταν κατά του στρατού Κατοχής και με γερμανικά αυτοκίνητα στέλνονται στα τμήματα του Μιχάλαγα. Έτσι, ο ΕΕΣ του Κισά Μπατζάκ γίνεται ρυθμιστικός παράγοντας των εξελίξεων.

Στις αρχές Οκτωβρίου, όμως, οι Γερμανοί -σε προφανή υλοποίηση του συμφώνου του Λειβαδιού- διατάσσουν τον αιμοσταγή Δάγκουλα και κατόπιν τα τμήματα του ΕΕΣ να απομακρυνθούν από την πόλη. Όμως στις 18 Οκτωβρίου ο Κισά Μπατζάκ, όπως είχε κάνει πιο πριν ο Δάγκουλας, επισκέπτεται τον Χρυσοχόου -Γεν. Διοικητή πια από τις 7.10.1944- ο οποίος τον συμβουλεύει να μην απομακρυνθεί πολύ από την πόλη γιατί δεν αποκλειόταν να ζητηθεί η συνδρομή του για να αποτραπεί η κατάληψή της από τον ΕΛΑΣ. Έτσι, ο Κισά Μπατζάκ στις 20 Οκτωβρίου μεταφέρει το στρατηγείο και τους άντρες του ΕΕΣ στον Άγιο Αθανάσιο, 20 χλμ. έξω από τη Θεσσαλονίκη. Εκεί, η ηγεσία του ΕΕΣ διατάζει τους άντρες να προσθέσουν στο σήμα στα πηλίκιά τους ένα «Δ» και μεταμορφώνονται σε ΕΔΕΣ του Ζέρβα, παρά τη δήλωση του ΕΔΕΣ Θεσσαλονίκης ότι πρόκειται για «πρωτοβουλία δική τους και μόνον». Στην ίδια μεταμόρφωση προχωρούν και ο Δάγκουλας και οι άντρες του, όπως και όλοι οι ένοπλοι που συγκεντρώνονταν στον Άγιο Αθανάσιο χωρίς φανερή συμφωνία με τους εκπροσώπους του ΕΔΕΣ στη Μακεδονία.


Ο ΕΛΑΣ προωθείται

Τμήματα του ΕΛΑΣ προσανατολίζονταν ήδη από το καλοκαίρι -με αρκετές επιχειρήσεις ακόμη και μέσα στην πόλη- σε κατάληψη της Θεσσαλονίκης και είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται ισχυρές δυνάμεις στη Μακεδονία για την τελική αναμέτρηση. Παρά τη συμφωνία της Καζέρτας και παρά την εντολή του διοικητή του ΕΛΑΣ Στέφανου Σαράφη να περιμένουν την απόβαση των Βρετανών, οι ηγέτες της Ομάδας Μεραρχιών Μακεδονίας δεν υπακούν. 
Η απόφαση να προχωρήσουν είχε παρθεί μυστικά από τους Μάρκο Βαφειάδη και Λεωνίδα Στρίγγο και μετά από τους καπετάνιους Ευριπίδη Μπακιρτζή, Πρωτόπαπα (Κικίτσα) και Λασσάνη.

«Ξεσχίσθηκε ο “Δούρειος…” της Καζέρτας», θα πει ο Μάρκος Βαφειάδης. Έχει ενδιαφέρον η περιγραφή του ίδιου για τα γεγονότα:

«Πήγαμε στον Μπακιρτζή μαζί με τον Κικίτσα. Συμφώνησε ότι έπρεπε να καταλάβουμε τη Θεσσαλονίκη αλλά οι διαταγές; Τότες του προτείναμε: Ο στρατηγός με όλο το επιτελείο θα πάγει στη Βέροια, σύμφωνα με τη διαταγή του Γ.Σ. Ο καπετάνιος, χωρίς να… ξέρει τίποτε ο Στρατηγός θα πάρει δύο τάγματα και με απόβαση στη Χαλκιδική και μαζί με τα τμήματα της ΧΙ Μεραρχίας, της Χ Μεραρχίας και την Ταξιαρχία Ιππικού, που την ίδια νύχτα θα κινηθούν προς Θεσσαλονίκη θα καταλάβει την πόλη. Τα παραπέρα, βλέποντας και κάνοντας! Ο Μπακιρτζής ενθουσιασμένος με το σχέδιο είπε: “Παιδιά, δεν είμαι εδώ. Κάντε όπως νομίζετε”. Έτσι νύχτα, στις 26 προς 27 του Οχτώβρη, από το Ελευθεροχώρι με πλοιάρια του ΕΛΑΝ έγινε η απόβασή μας στη Χαλκιδική. Την ίδια νύχτα, σύμφωνα με διαταγή μας, τμήματα της Χ Μεραρχίας και η Ταξιαρχία Ιππικού που υπάγονταν τακτικά στην ΟΜΜ, άλλα απ’ τη Μεθώνη με τον ΕΛΑΝ και άλλα με σχεδίες από Αλιάκμονα και Αξιό κατευθύνθηκαν προς τον ίδιο στόχο. Κατά τις βραδινές ώρες τις 17ης Οχτώβρη στο Ασβεστοχώρι συναντηθήκαμε με τον Λασσάνη και τον Βασβανά και το βράδυ της ίδιας μέρας με τον Βασβανά και τους άλλους συναγωνιστές που ‘ταν μαζί μου κατεβήκαμε στη Σαλονίκη, στην Άνω-Πόλη, και εγκατασταθήκαμε στη βίλα του Μοσκώφ σαν προσωρινή διοίκηση-κλιμάκιο της ΟΜΜ. Η τέτοια πυκνή και δυναμική παρουσία του ΕΛΑΣ στην πεταλική περίμετρο της Θεσσαλονίκης με τις σφοδρές συγκρούσεις, ήταν πλήρης αιφνιδιασμός για τους Γερμανούς και τους πράκτορές τους και ανάγκασε τους καταχτητές να συντομεύσουν την παραμονή τους στη Θεσσαλονίκη πάνω από 10 μέρες και στις 30 του Οχτώβρη του 1944, μετά το μεσημέρι, τμήματά μας κατέλαβαν όλη την πόλη και άλλα μας τμήματα, σε συνεχή επαφή με τον εχθρό, τον καταδίωξαν μέχρι τα γιουγκοσλαβικά σύνορα, προκαλώντας του σοβαρές απώλειες».

Οι Γερμανοί φεύγουν, οι αντάρτες έρχονται

Σιγά σιγά, λοιπόν, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ προωθούνται, καταλαμβάνοντας τα υψώματα του Xoρτιάτη και του Ασβεστοχωρίου.

Στις 16 Οκτωβρίου τμήματα του ΕΛΑΣ συγκρούονται με ταγματασφαλίτες στη Νεάπολη, τη Βάρνα, τις Συκιές και την Άνω Πόλη, επεκτείνοντας τον έλεγχό τους στην περιοχή μέχρι την οδό Κασσάνδρου. Το ίδιο βράδυ γίνονται εκεί παρελάσεις ενόπλων και πανηγυρισμοί καθώς και στην Τούμπα, την Καλαμαριά και τη Χαριλάου, από όπου είχαν αποχωρήσει ήδη οι Γερμανοί.

Η «Έφοδος», όργανο της ΕΠΟΝ, είναι πιο αναλυτική: «Στις 16/10 το πρωί δύναμη από 150 ταγματαλήτες επετέθηκε απ’ όλες τις πλευρές στις συνοικίες Βάρνα, Συκιές, Καλλιθέα, Νεάπολη… Η αντεπίθεση κράτησε 2 ώρες… Αποτέλεσμα της οποίας ήταν να απωθηθούν οι αλήτες αφήνοντας επί του πεδίου της μάχης 8 νεκρούς. Στις 11 επετέθηκε ένα νέο κύμα από 108 ταγματαλήτες, οι 62 με κέντρο τη Νεάπολη». Στις βραδινές διαδηλώσεις αναφέρει 1000 νέους στην Ξηροκρήνη, όπως και στην Αγία Τριάδα, 6000 στην Καλαμαριά, 3000 στην Τριανδρία, στου Χαριλάου το ίδιο, και 3000 στην Τούμπα.

Στο στόχαστρο της εφημερίδας «Ελευθερία» του ΕΑΜ μπαίνουν και πάλι οι Χρυσοχόου και Παπαγεωργίου: «Από καιρό τώρα ο Χρυσοχόου, σε στενή συνεργασία με τον Παπαγεωργίου, συσκέπτεται για να σφετεριστεί δικτατορικά την εξουσία ακόμη και μετά το διώξιμο του ξένου καταχτητή. Γι’ αυτό δέχτηκε τελικά, παρόλες τις αρχικές ταλαντεύσεις, το διορισμό που του ‘στειλε ο ετοιμοθάνατος Ράλλης κι ανέλαβε Γενικός Διοικητής Μακεδονίας… Γι αυτό ακριβώς έστειλε τα τάγματα ασφαλείας και τους αλήτες του Κυριάκου Παπαδόπουλου (Κισάμπατζακ) στις λαϊκές συνοικίες της Θεσσαλονίκης για να τις μετατρέψει σε σφαγείο… Με τα παλικάρια του ΕΛΑΣ επικεφαλής σε παλλαϊκό ξεσηκωμό οι κάτοικοι της Νεάπολης και των γύρω συνοικιών τσάκισαν τις ορδές των επιδρομέων και ξάπλωσαν πάνω από 100 νεκρούς και τραυματίες. Έτσι η πρώτη μεγάλη δοκιμή του υποψήφιου διχτατορίσκου απέτυχε».
Στις 20 και 22 Οκτωβρίου οργανώνονται πάλι μαχητικές διαδηλώσεις με αίτημα τη διάλυση των ταγμάτων Ασφαλείας.


Οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους περιορίζονται από την Εγνατία και κάτω, ελέγχουν όμως μια ζώνη από το αεροδρόμιο του Σέδες και την Καλαμαριά μέχρι τη δυτική έξοδο της πόλης. Στόχος τους, να ολοκληρωθεί η αποχώρηση των στρατευμάτων τους, που έρχονται καραβιές από τα νησιά.

«Μονάδες συγκροτημένες έβλεπες να κατευθύνονται βιαστικά κάθε μέρα για το σταθμό και τις ξεπροβοδούσες με τη σύψυχη ευχή «στον αγύριστο» μα και μονάδες καινούργιες αντάμωνες να ‘ρχουνται για την πόλι.. Πολυβόλα, κανόνια, ξηλώνονταν, φορτώνoνταν κι έφευγαν μα και πολυβόλα, κανόνια στηνόντανε σε θέσι μάχης, στις κεντρικές πλατείες και στους δρόμους. Καίγανε, ανατινάζανε, καταστρέφανε τα πάντα, η πόλι σειόταν από τις δονήσεις και τους κρότoυς».

Οι Θεσσαλονικείς όμως ξεθαρρεύουν. Στις 24.10 γίνεται μεγάλη διαδήλωση με σημαίες και πλακάτ που φτάνει ως το Διοικητήριο, με συνθήματα: «Κάτω τα τάγματα», «Κάτω η τρομοκρατία» κτλ. Και στις 26 Οκτωβρίου, επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης του 1912, βγαίνουν στους δρόμους, συγκεντρώνονται στην πλατεία Αγίας Σοφίας, μιλούν για το νόημα της απελευθέρωσης, παρελαύνουν με τους ανάπηρους της Αλβανίας επικεφαλής και καταθέτουν στεφάνια στα αγάλματα του Βότση και του Καρατάσιου. Την περιφρούρηση αναλαμβάνει ο εφεδρικός EΛAΣ της πόλης.

Σύμφωνα με την «Ελευθερία», από νωρίς «πάνω από 150 χιλ. λαού ξεχύθηκαν στους δρόμους ζητωκραυγάζοντας υπέρ του ΕΑΜ και των άλλων εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων. Το πλήθος αποδοκίμασε τον Χρυσοχόου και τα σχέδιά του ζητώντας την τιμωρία όλων των εθνοπροδοτών».
Στους αντάρτες είχε ήδη φτάσει από την προηγούμενη μέρα διαταγή του Γενικού Στρατηγείου του EΛAΣ, που «απαγόρευε επιχειρήσεις μέσα και γύρω από την πόλη. Η είσοδός μας -θα πει ο επιτελάρχης της Ο.Μ.Μ. Μιχ. Λάσκαρης- έπρεπε να γίνει μετά από συνεννόηση με τον δήμαρχο και τον μητροπολίτη».

Μάχες για τον έλεγχο της πόλης

Η στάση του ΕΛΑΣ, παρόλη την επιβλητική παρουσία του γύρω και μέσα στη Θεσσαλονίκη, αποσοβεί κάθε εκτεταμένη εμφύλια αιματοχυσία, με δεδομένο μάλιστα ότι οι Έλληνες δοσίλογοι, μέσα και έξω από την πόλη, ξεπερνούν τις 15.000.


Παρά την απομάκρυνση, η ηγεσία του ΕΕΣ είχε επαφές με τον Χρυσοχόου, καθώς και με τον Στρατιωτικό Διοικητή Παπαγεωργίου. Άλλωστε, με βρετανική συγκατάθεση οι στρατιωτικοί διοικητές, ως εκπρόσωποι της κυβέρνησης στις απελευθερωθείσες περιοχές της χώρας, είχαν αποστολή να παρεμποδίσουν την επίθεση του ΕΛΑΣ εναντίον των Ταγμάτων Ασφαλείας και να διαπραγματευτούν με όσους εγκατέλειπαν τα Τάγματα και παραδίδονταν.

Ο Χρυσοχόου προσπαθεί, σε επαφή με τον Παπαχριστοδούλου και τον Μπακατσέλο, ώστε να σπεύσουν οι ένοπλοι του Κισά Μπατζάκ να μπουν στην πόλη πριν από τον ΕΛΑΣ. Προσδιορίζουν, μάλιστα, την έναρξη της επιχείρησης για την κατάληψη της Θεσσαλονίκης στις 28 Οκτωβρίου. Ο Κισά Μπατζάκ, που υπέγραφε πια ως μέλος των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών του αρχηγείου ΕΔΕΣ Μακεδονίας, σημείωνε: «Η απόφασις αύτη ελήφθη κατόπιν προσκλήσεως των Αρχών και του Εθνικόφρονος πληθυσμού Θεσσαλονίκης. Ο Γενικός Διοικητής Συνταγματάρχης Αθανάσιος Χρυσοχόου δι’ αντιπροσωπείας εμπόρων και Αξ/κων παρουσιασθείσης την 25ην τρέχοντος παρέγγελε κατηγορηματικώς και εγγράφως προς ημάς ότι όλοι Αρχαί και νομιμόφρων Λαός είναι παρά το πλευρόν μας προς επιβολήν της τάξεως του Νόμου».

Ο ΕΛΑΣ, η απειλή του οποίου είχε ενώσει το συρφετό των ενόπλων και των ταγματασφαλιτών από όλη την Μακεδονία, με τις ευλογίες του αστικού κόσμου της Θεσσαλονίκης και της ηγεσίας της κρατικής διοικητικής μηχανής, δε θα τους επιτρέψει να ελέγξουν την πόλη.

Ο ίδιος ο Αθ. Χρυσοχόου θα συλληφθεί στις 28.10 από την Εθνική Πολιτοφυλακή μαζί με άλλους 320 «γκεσταπίτες». «Είναι, το λοιπόν, ένα από τα γεγονότα που πανικόβαλε ολόκληρη την εθνοπροδοσία της Μακεδονίας και τους ταγματασφαλίτες που ετοιμάζονταν να αντισταθούν μέσα στην πόλη μέχρι τη στιγμή που θα ‘φταναν τίποτα Εγγλέζοι, αναγκάστηκαν να αφήσουν την πόλη και ύστερα από τη βοήθεια που δώκαν στους Γερμανούς καλύπτοντάς τους σαν πλαγιοφύλακες, ο μεν Πούλος με έξι χιλιάδες περίπου γερμανοντυμένους του και άλλους τόσους από τη Θεσσαλία και Νότια Ελλάδα (συνολικά δώδεκα χιλιάδες περίπου) ακολούθησαν τους Γερμανούς και πέρα από τα σύνορα».

Την ίδια επιλογή με τον Πούλο, που με τους άντρες του εγκαταλείπουν συντεταγμένα τις θέσεις τους στη Χαλκηδόνα και ακολουθούν το γερμανικό στρατό, κάνουν και άλλοι αιματοβαμμένοι άνθρωποι των Γερμανών, όπως ο Γραμματικόπουλος, ο Κυλινδρέας, ο Βήχος κ.α.


Οι άλλοι «ΕΣΕΣίτες-ΠΑΟτζήδες» συγκεντρώνονται στο Κιλκίς. Όλη η δύναμη της Χωροφυλακής-Ασφάλειας κλπ, μαζί με άλλους δοσίλογους, αποφασίζει να οχυρωθεί στο κτίριο της ΧΑΝΘ αλλά στις 31 Οκτωβρίου θα παραδοθούν.

Οι Γερμανοί αφήνουν πίσω τους χάος

Οι Γερμανοί νιώθουν ασφυκτικά την πίεση και βιάζονται ν’ αποχωρήσουν. Πίσω τους αφήνουν συντρίμμια. Ανατινάζουν αποθήκες, πετρέλαια, εγκαταστάσεις, δρόμους, γέφυρες, βαγόνια, ατμομηχανές, το μεγάλο λιμενοβραχίονα της πόλης και όσα επιταγμένα καΐκια και μικρά πλοία ήταν αραγμένα μέσα στο λιμάνι και κατά μήκος της παραλίας. Ακόμα και τις γραμμές του τρένου τις ανατινάζουν μία μια σε κάθε σημείο σύνδεσής τους.

Οι ελασίτες προσπαθούν να περισώσουν ό,τι μπορούν (Αλλατίνι, Εταιρεία υδάτων, μύλος κ.ά.). Σώζουν το παγιδευμένο κεντρικό υδραγωγείο της πόλης στην περιοχή της Παναγίας Φανερωμένης και την Ηλεκτρική Εταιρία.

Είναι χαρακτηριστική η διάσωση του εργοστασίου ηλεκτροφωτισμού της οδού Αγίου Δημητρίου -ενός από τα τρία ηλεκτρικά εργοστάσια που λειτουργούν στην πόλη- από τον εφεδρικό EΛAΣ του Πανεπιστημίου:

«Μια οκταμελής ομάδα του Λόχου φοιτητών με επικεφαλής τον Βαγγέλη Μηλιόπουλο άρχισε να περιπολεί στη γύρω περιοχή αναμένοντας το γερμανικό συνεργείο ανατινάξεων. Πραγματικά λίγο προτού νυχτώσει ήρθε μια μοτοσικλέτα με δύο Γερμανούς στρατιώτες απ’ τους οποίους ο ένας φορτωμένος δυναμίτη προχωρούσε προς το εργοστάσιο. Επειδή παρά τις κραυγές των φοιτητών “Άους, άους” συνέχισε την πορεία του, οι φοιτητές πυροβόλησαν και τον σκότωσαν».


Όταν σε λίγο εμφανίζεται ένα γερμανικό τανκ αναζητώντας το απόσπασμα, οι ελασίτες διαπραγματεύονται, παραδίδουν το νεκρό και τον συλληφθέντα και οι Γερμανοί αποχωρούν.

«Στην Εγνατία, μπροστά στην πλατεία Δικαστηρίων, τους περίμεναν μερικά θωρακισμένα αυτοκίνητα και τέσσερα τανκς με τις μπούκες στραμμένες προς την Επάνω Πόλη. Ενώθηκαν μαζί τους και εγκατέλειψαν μια για πάντα τη Θεσσαλονίκη. Αυτοί ήταν οι τελευταίοι».

Στραπατσαρισμένα κορμιά...

«Αγγελιαφόρος που γυρίζει με ποδήλατο τους δρόμους, ειδοποιεί τώρα πως θα περάσουν τα τελευταία γερμανικά τμήματα και συμβουλεύει τον κόσμο να φύγει από το δρόμο. Πολλοί φεύγουν την ίδια ώρα. Άλλοι αμφιβάλλουν και μένουν, μα γρήγορα αναγκάζονται κι αυτοί να κλειστούν στα γύρω σπίτια. Δυο τανκς κάνουν ξαφνικά την εμφάνισή τους και παίρνουν θέση στο μεγάλο δρόμο. Ακολουθούν οι μαυροφορεμένοι των ταγμάτων θανάτου. Παρατάσσονται κι αυτοί από τις δυο μεριές του δρόμου. Ανάμεσά τους περνάει τώρα το τελευταίο τμήμα. Φάτσες στραπατσαρισμένες, φορεσιές σχισμένες, κορμιά, ψυχές εξουθενωμένες. Κάρρα, καροτσάκια, βωδάμαξες, που τα τραβάνε παληάλογα. Βώδια κοκκαλιάρικα κι ελεεινά και γαϊδουράκια ακόμα, αυτά είναι τα μεταγωγικά τους. Τους κοιτάμε και ξανάρχεται στις μνήμες μας η θλιβερή εικόνα των δυστυχισμένων Εβραίων, που πριν δυο χρόνια στο ίδιο χάλι, περνούσανε τον ίδιο δρόμο. Διωγμένοι απ' αυτούς που φεύγουν σήμερα βουτηγμένοι στην ίδια αθλιότητα.
“Όλα εδώ πληρώνονται...” είπε κουνώντας επιδειχτικά το κεφάλι της η γιαγιά...».

Μεθύσι χαράς

Πρόκειται για την 30ή Οκτωβρίου 1944. Πρόκειται για την «ημέρα της ελληνικής χαράς, της απαλλαγής της ελληνικής πατρίδος από μιαν τυραννίαν παρομοίαν της οποίας δεν εγνώρισε διά μέσου των αιώνων».

Αντάρτες του EΛAΣ έχουν διεισδύσει από πολλές πλευρές της πόλης. Και μέχρι το μεσημέρι την ελέγχουν πλήρως.

Η πρώτη ομάδα ελασιτών που μπαίνει στην πόλη έχει επικεφαλής τον ταγματάρχη Κώστα Συννεφάκη (καπετάν Νικήτα), διοικητή του 50ου συντάγματος. Αντί να τιμηθεί, ο καπετάνιος θα δολοφονηθεί τους επόμενους μήνες, στις 25 Μαρτίου 1945, στην Κατερίνη από Εθνικοφύλακες του 151 Τάγματος και παρακρατικούς. 

Ο καπετάνιος της Ο.Μ.Μ., Μάρκος Βαφειάδης, στέλνει το εξής ιστορικό τηλεγράφημα:

«Τμήματά μας εισήλθαν Θεσσαλονίκη σήμερον 3ην μετά μεσημβρία, στοπ, λαός Θεσσαλονίκης έξαλλος από ενθουσιασμό διατρέχει οδούς πόλεως εναγκαλιζόμενος αντάρτες, στοπ, εργοστάσια ηλεκτρισμού και μύλος Αλατίνι κατόπιν επεμβάσεως Ε.Λ.Α.Σ., διεσώθηκαν, στοπ. Εστία εθνοπροδοτών ΧΑΝ παρέδωσε βαρύ οπλισμό, στοπ. Θα αναγκαστεί εις παράδοσιν, στοπ. Τμήματά μας προσανατολίζονται προς δυτικόν τμήμα πόλεως για χτυπήματα, στοπ. Επαφή με τμήματα 50ού και 30ού Συνταγμάτων που δράνε κοιλάδα Αξιού δεν έχουμε, στοπ. Γνώμη μας Μπακιρτζής με επιτελείο ομάδας και κρυπτογραφικό τμήμα φθάσει εις Θεσσαλονίκην, στοπ. Παρόν τηλεγράφημα παρακαλώ δοθεί ΠΓ του ΚΚΕ, στοπ. Αναμένω, στοπ. Μάρκος. 30.10.44».

Οι Θεσσαλονικείς πανηγυρίζουν πια σ’ όλες τις συνοικίες. «Τα μπαλκόνια των πλoυσιόσπιτων φορτώθηκαν στη στιγμή σημαίες, και όχι μονάχα ελληνικές, μα όλων των μεγάλων Συμμάχων -πού ξέρεις καμιά φορά τι γίνεται. Ακόμα και η σημαία της Κίνας του Τσαγκ Κάι Σεκ έκανε την αινιγματική εμφάνισή της».
Παράλληλα, οι εαμίτες οργανώνουν συγκέντρωση. Η περιγραφή του Γιώργου Ιωάννου είναι γλαφυρότατη:

«Στο μεταξύ τα χωνιά ωθούσαν τον κόσμο προς την πλατεία της Αγια-Σοφιάς. Εκεί κατέληγαν όλα τα αφρισμένα ποτάμια. Από την οδό της Αγίας Σοφίας κατέβαιναν, σαρώνοντας τις γειτονιές, τα παιδιά -και όχι μόνο τα παιδιά- του Κουλέ Καφέ, του Άγιου Παύλου, της Ακρόπολης, της Κασσάνδρου. Το Τσινάρι, Εσκί-Ντελίκ, Προφήτης Ηλίας, Διοικητήριο κατέβαιναν τη Βενιζέλου... Από το Βαρδάρι πάλι ερχόταν, ξυπόλητη, ρακένδυτη, πειναλέα, σπαρταρώντας από ενθουσιασμό, η Ραμόνα, η Eφτάλoφος, ο Παλιός Σταθμός, η Νεάπολη, η Σταυρούπολη, ενώ, αντίθετα, από ανατολικά κατάφταναν μέσα σε σκόνη και αλαλαγμό, με τρομπέτες, παντιέρες, λάβαρα και χωνιά, η Τούμπα -“Τούμπα - Στάλινγκραντ” έλεγαν μόνοι τους, η Αγία Φωτεινή, η Ευαγγελίστρια, η Τριανδρία, ακόμα και η τόσο μακρινή Καλαμαριά. Πλημύρισαν δρόμοι και πλατείες. Πανζουρλισμός. Φιλιόμασταν, αγκαλιαζόμασταν, χαϊδευόμασταν, δεν ξέραμε τι λέμε από την ταραχή μας. Λέγαμε “Χριστός Ανέστη”, λέγαμε “Ελευθερία”, “Ποτέ ξανά”. Σάμπως να ’ταν στο χέρι μας. Αλλά έτσι νομίζεις σε τέτοιες στιγμές».

Συγκινητική είναι και η παρέλαση που ακολουθεί, όπως θα καταγράψει ο Τόλης Καζαντζής:

«Απ’ το Ιπποδρόμιο κατέβαιναν χαρούμενες παρέες με σημαίες, άλλες ελληνικές κι άλλες ρώσικες με σφυροδρέπανα, και σε λιγάκι ο δρόμος προς τον Πύργο και τα πεζοδρόμια πήξανε στον κόσμιο που ανυπομονούσε. Βγήκανε δυο με το χουνί και φώναξαν πως “O απελευθερωτικός στρατός, ο τιμημένος ΕΛΑΣ βρίσκεται στο Βαρδάρι”. Ο κόσμος ζητωκραύγασε και μεις καταφέραμε να σκαρφαλώσουμε στη μαρκίζα του σινεμά “Ηλύσια” κι από κει τα βλέπαμε όλα. Από παντού αντηχούσαν τραγούδια, στα μπαλκόνια απλώσανε ο κόσμος τις σημαίες. Τραγουδούσαμε και μεις:
Τα χρυσά σπαθιά των Άγγλων
θα τα κάνουμε σφυριά,
θα τα κάνουμε δρεπάνια
να θερίζει η αγροτιά.

(...) Ώσπου άρχισε η παρέλαση: Μπροστά πηγαίνανε καμιά κατοσταριά καβαλαραίoι, αρματωμένοι σαν αστακοί, με γενειάδες κι αυτόματα και φυσεκλίκια χιαστί στο στήθος. Ύστερα έρχονταν οι πεζοί, κι αυτοί το ίδιο αρματωμένοι, και πιο πίσω καμιά πεντακοσαριά παιδιά που κουβαλούσανε καμένα γερμανικά όπλα, απ’ αυτά που μέρες πριν καίγανε οι Γερμανοί αβέρτα. Αυτούς, δεν ξέρω ποιος τους πρωτοείπε “η καμένη μεραρχία” και σε λιγάκι έτσι τους φώναζε όλος ο κόσμος. Μετά ακολουθούσε μπουλούκι ο κόσμος. Εκεί να δεις σημαίες ελληνικές και ρώσικες, και σηκωμένη τη γροθιά απάνω στα μπαλκόνια, και “θα σας κατεβάσουμε” φωνάζανε σ' όσους παρακολουθούσαν από κει. Στο μεταξύ, ο κόσμος που περίμενε στα πεζοδρόμια μπουκάρισε στο δρόμο κι αγκάλιαζε τους αντάρτες. Μερικοί είχανε φέρει και γλυκά και τους κερνούσανε, άλλοι μπαίνανε μες στις γραμμές των ανταρτών και τραγουδούσαν όλοι μαζί αγκαλιασμένοι».

Το στρατήγημα της παραπλάνησης

Με στόχο τον αιφνιδιασμό των «εξοπλισμένων» και των Άγγλων, όπως ο Βαφειάδης θα αποκαλύψει, η παρέλαση των Ελασιτών δεν ήταν αυτή που φαινόταν: «έπρεπε να τους δοθεί η εντύπωση πως οι κύριες δυνάμεις του ΕΛΑΣ που κινητοποίησε η ΟΜΜ προς Θεσσαλονίκη βρίσκονται μέσα στην πόλη και μικρά μόνο τμήματα παρενοχλούν τους Γερμανούς που φεύγουν μαζί με τους εξοπλισμένους, ενώ το αντίθετο στην πραγματικότητα γινότανε. Γιατί στη νύχτα 31 Οχτώβρη προς 1 Νοέμβρη, εκτός από την πολιτοφυλακή και υποχρεωτικές από Ελασίτες φρουρές σε χώρους μέσα στη Σαλονίκη και 4 τάγματα σαν εφεδρεία στη διάθεση του συντονιστικού «οργάνου», που αποτελέστηκε από τους Μάρκο και Λασσάνη, όλα τα υπόλοιπα τμήματα που συγκροτήθηκαν σε απόσπασμα κατευθύνθηκαν στον άξονα υποχώρησης των Γερμανών και των εξοπλισμένων, με όση προφύλαξη μπορούσε αυτό να γίνει.

Και πέτυχε το στρατήγημα: Τα μικρά αυτά τμήματα που ‘μειναν στην πόλη γίναν στρατός μεγάλος και παρέλασαν τόση ώρα, όση χρειάζονταν να πειστούν κείνοι που ‘πρεπε, ότι ο ΕΛΑΣ βρίσκεται στην πόλη μέσα. Και στ’ αλήθεια γένηκε στρατός μεγάλος από Επονίτες και Εαμίτες και κομμουνιστές που ντύθηκαν στα γρήγορα μ’ ό,τι βρέθηκε, με θερινά και χειμωνιάτικα και όπως ήτανε με τα δικά τους, τους δώκαμε από ένα τουφέκι γερό ή χαλασμένο, με λίγα φυσίγγια και χωρίς, κι έτσι παρέλασε ο στρατός μας μαχητικός και αποφασιστικός με το τουφέκι του στον ώμο, στρατός, όχι παίξε-γέλασε, από νέους και νέες που απόκτησαν τη λευτεριά με την πάλη τους και με απερίγραφτη λαχτάρα άρπαζε το όπλο που του ‘δινες, έτοιμος για θαύματα! Και παρέλασε ο στρατός μας μαζί με τις πολιτικές, αντιστασιακές και επαγγελματικές οργανώσεις, συνταγμένος σε μια φάλαγγα και μ’ όλη τη Σαλονίκη στο πόδι, στους δρόμους και στα μπαλκόνια». 

Η παραπλάνηση ήταν χρήσιμη για τον ΕΛΑΣ, που είχε συγκεντρώσει ισχυρές δυνάμεις στη Μακεδονία για την τελική αναμέτρηση με τον ένοπλο δοσιλογισμό, που με την ονομασία «XI Μεραρχία ΕΔΕΣ Κεντρικής Μακεδονίας» το απόγευμα της 30ης Οκτωβρίου θα φτάσει Κιλκίς και τις πρώτες πρωινές ώρες της επομένης θα αρχίσουν συγκρούσεις με τμήματα του ΕΛΑΣ.

Πλιάτσικο, τάξη και επισημότητα

Προς το βράδυ της 30ης Οκτωβρίου οι πανηγυρισμοί κοπάζουν στη Θεσσαλονίκη. Και το ενδιαφέρον μετατοπίζεται σε πιο υλικά πράγματα. «Είναι γεγονός πως τη βραδιά της απελευθέρωσης, προτού ακόμα αναλάβουν τα όργανα της Λαϊκής Πολιτοφυλακής για να επιβάλουν την τάξη, πλήθη εξαθλιωμένου και εξαγριωμένου λαού των συνοικιών, εισέβαλε αυθαίρετα στις αποθήκες του λιμανιού, καθώς και σε ορισμένα μεγαλoκαταστήματα, στο εμπορικό κέντρο, Εγνατία-Τσιμισκή-Μητροπόλεως. Αφού σχημάτισαν επιτροπές, μοίρασαν στο λαό το περιεχόμενο των μαγαζιών, διάφορα τρόφιμα, ρουχισμό, υφάσματα. Αυτό κράτησε μόνο μερικές ώρες. Σύντομα όμως επεβλήθηκε υποδειγματική τάξη και τίποτα παρόμοιο δεν επαναλήφθηκε».

Την τάξη επιβάλλουν οι Ελασίτες και η Λαϊκή Πολιτοφυλακή, που για μήνες διαμορφώνουν ένα καθεστώς λαϊκής εξουσίας, αποσοβώντας παράλληλα τις πράξεις αντεκδίκησης. Ο γιορτασμός συνεχίζεται και την επόμενη μέρα. Οι αντάρτες, με νέες στολές, παρελαύνουν και πάλι. Το ΕΑΜ κυριαρχεί στα συνθήματα και τα τραγούδια. Πλήθη λαού στην παραλία χειροκροτούν με ενθουσιασμό και τους ραίνουν με άνθη.
Ο επίσημος εορτασμός της απελευθέρωσης, όμως, θα γίνει δύο μέρες αργότερα. Στις 2 Νοεμβρίου, στην επιμνημόσυνη τελετή για τα θύματα της Κατοχής, θα μαζευτούν στην πλατεία Αγίας Σοφίας σχεδόν όλοι οι Θεσσαλονικείς. Μαζί τους και αντιπροσωπείες από τα χωριά που έγιναν ολοκαυτώματα. Μέσα σ’ ένα κλίμα ενότητας, γύρω από το ξύλινο κενοτάφιο θα συνυπάρξουν οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου, οι Έλληνες και οι Εγγλέζοι αξιωματικοί, οι
Ελασίτες και οι αντιστασιακοί.

Στη δοξολογία χοροστατεί ο εαμικός μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ, που βγάζει και ένα συγκινητικό λόγο. Συγκίνηση που κορυφώνεται όταν η χορωδία του πανεπιστημίου τραγουδά το «Επέσατε θύματα...».

Ήδη βρισκόταν σε εξέλιξη η μάχη του Κιλκίς, η μεγαλύτερη και η φονικότερη που είχε διεξαχθεί έως τότε μεταξύ του ΕΛΑΣ και των αντιπάλων του, όπου περίπου 22.000 άντρες του ΕΛΑΣ, θα συντρίψουν -ακόμη και με σφοδρό βομβαρδισμό- 7.000-10.000 ένοπλους του κόσμου του δοσιλογισμού.

Η σύγκρουση αυτή θα σηματοδοτήσει με τον πιο τραγικό τρόπο το τέλος του κατοχικού εμφυλίου πολέμου στην Κεντρική Μακεδονία και ταυτόχρονα το τέλος του ενόπλου βασιλείου των Ταγμάτων Ασφαλείας.

Η εξουσία της Θεσσαλονίκης θα περιέλθει για δεκαπέντε μέρες στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ. Στις 16 Νοεμβρίου καταφτάνουν οι πρώτοι Άγγλοι στρατιώτες και εγκαθίστανται οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας.

Παρόλα αυτά, το ΕΑΜ θα διατηρήσει μέχρι τις 17 Ιανουαρίου 1945 τον έλεγχο της πόλης, όταν ο E.Λ.A.Σ. θα αποσυρθεί με τη Συνθήκη της Βάρκιζας. Και θα συμβάλλει σημαντικά στο έργο της ανασυγκρότησής της. Επικεφαλής θα τεθεί εκλεγμένη Λαϊκή Επιτροπή, την τάξη θα αναλάβει η Εθνική Πολιτοφυλακή και επιτροπές θα διαχειρίζονται ζωτικούς τομείς της λειτουργίας της πόλης και των δημοτικών υπηρεσιών, την ύδρευση, τον επισιτισμό, τη συγκοινωνία κ.α.

Η ματωμένη επέτειος

«Η σημερινή ημέρα ας χαραχθεί εις το ημερολόγιό σας. Είναι η συμβολική εορτή της απολυτρώσεως», έλεγε στο κύριο άρθρο της η «Μακεδονία» ένα χρόνο αργότερα.

Μόνο που οι «εθνικόφρονες» είχαν άλλη άποψη. Όσοι μετά την απελευθέρωση της πόλης και στη διάρκεια του ελέγχου της από το ΕΑΜ είχαν λουφάξει, μέσα στο 1945 θα καταφέρουν να οργανωθούν. Άλλωστε, το γενικότερο κλίμα τους ευνοεί. Γι’ αυτό και δε θα διστάσουν να επιτεθούν και να αιματοκυλίσουν τις εκδηλώσεις για την πρώτη επέτειο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης.

Ήδη από τις 26.10 το ΕΑΜ είχε ζητήσει άδεια για να τιμηθεί μαζικά η 30ή Οκτωβρίου. Ο γενικός διοικητής Χ. Φραγκίστας θα πει αργότερα ότι «την πρώτη επέτειoν της απελευθερώσεως η πόλις ώφειλε να την εορτάσει». Γι’ αυτό και οργανώνεται επίσημη δοξολογία στην Αγία Σοφία, έπαρση σημαίας στο Λευκό Πύργο και επιμνημόσυνη δέηση στο ‘Κόκκινο Σπίτι’ στις Σαράντα Εκκλησιές, συνήθη τόπο των εκτελέσεων επί Κατοχής.

Το ΕΑΜ έχει οργανώσει και δική του συγκέντρωση το απόγευμα στο γήπεδο του Ηρακλή με λόγους, ποιήματα, χορούς κτλ. Οι εθνικόφρονες όμως του ΕΜΕ (Εθνικό Μέτωπο Εργαζομένων), της ΒΕΝ (Βασιλική Εθνική Νεολαία) και της Πατριωτικής Ενώσεως θεωρούν τους εορτασμούς πρόκληση. Καταγγέλλουν τις αρχές ως «ευνοούσας» τους κομμουνιστές, ζητούν από την κυβέρνηση την άμεση αντικατάσταση του γενικού διοικητή Χ. Φραγκίστα, του δημάρχου Π. Λεβή, καθώς και ολόκληρου του δημοτικού συμβουλίου, μέλη του οποίου είχαν «σπουδαίαν Eαμικήν δράσιν». Απειλούν με αντισυγκέντρωση και κυκλοφορούν προκηρύξεις συνιστώντας «εις τους εθνικόφρονας εργάτας να μεταβούν εις τας εργασίας των» και προς τους εργοδότες να μη κλείσουν τα καταστήματα κτλ., μια και είχε προγραμματιστεί να κλείσουν στις 10.30 π.μ.

Την επόμενη μέρα, στις 11 π.μ., παρευρίσκονται στη δοξολογία στο ναό της Αγίας Σοφίας ολόκληρη η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, οι πρόεδροι των επιμελητηρίων, των συλλόγων, των οργανώσεων της πόλης, πρόξενοι κ.α. Στη συνέχεια οι επίσημοι μαζί με χιλιάδες λαού κατευθύνονται μέσω της Τσιμισκή προς το Λευκό Πύργο, όπου θα γινόταν η έπαρση της σημαίας.

Στη διασταύρωση Τσιμισκή και Π. Μελά, όμως, οι εθνικόφρονες είχαν οργανώνει αντισυγκέντρωση με συνθήματα και πανό για «μεγάλη Ελλάδα» κτλ. Με παρέμβαση του αστυνομικού διευθυντή Ξανθόπουλου, η πομπή περνάει, αλλά μέσω της παραλίας και της οδού στρατηγού Καλλάρη οι «διαφωνούντες» ξαναβγαίνουν στη Διαγώνιο.

Είναι η στιγμή που περνάνε τα μέλη της ΕΠΟΝ και άλλων εαμικών οργανώσεων. Οι εθνικόφρονες επιτίθενται με ρόπαλα και πέτρες και διασπούν την πορεία. Δε διστάζουν μάλιστα και να πυροβολήσουν, με αποτέλεσμα να σκοτώσουν έναν 25xρoνo κουρέα και να τραυματίσουν άλλα 12 άτομα.

Η αστυνομία εμφανίζεται καθυστερημένα, παρόλο μάλιστα που και μπροστά στην Αγία Σοφία υπήρξαν προκλήσεις με συνθήματα «Σόφια, Σόφια» κτλ., αλλά και παρόλο που υπήρξε οργάνωση των επεισοδίων πριν από μέρες, με περιοδείες στους συνοικισμούς.

Αμέσως μάλιστα μετά τα επεισόδια, «τα λεγόμενα 'εθνικόφρονα' κόμματα έστειλαν εις τας εφημερίδας έτοιμον ρεπορτάζ, γραφομηχανημένον», όπως καταγγέλλει η «Μακεδονία».

Με τηλεγράφημά τους προς τους πολιτικούς, 26 κόμματα και οργανώσεις εθνικοφρόνων ρίχνουν την ευθύνη στις «παρελάσεις με ανθελληνικά εμβλήματα και προκλητικά συνθήματα» και ζητούν την «άμεσον αvτικατάστασιv και εντός εικοσιτετραώρου απομάκρυνσιν ανικάνων οργάνων», εννοώντας το γενικό διοικητή Χ. Φραγκίστα, τον Γ. Μπακατσέλο, τον δήμαρχο Λεβή και τον αστυνομικό διευθυντή Ξανθόπουλο.

Η εφημερίδα «Μακεδονία» παίρνει θέση και καταγγέλλει ότι «η ευθύνη της προμελέτης βαρύνει ακεραία όλους αυτούς οι οποίοι υπογράφουν τα τηλεγραφήματα», αρκετοί -όπως αποδεικνύεται- εν αγνοία τους».

Κανείς δε συλλαμβάνεται, κανείς δεν τιμωρείται. Αντίθετα, οι εθνικόφρονες πετυχαίνουν να μην ξαναγιορταστεί η επέτειος. Το κλίμα άλλωστε της περιόδου τους ευνοεί. Προκειμένου να μην καρπωθεί τα πολιτικά οφέλη η Αριστερά, οι «υπερπατριώτες» προτιμούν να θάψουν για δεκαετίες την ίδια την επέτειο της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς κατακτητές.

Φωτεινό διάλειμμα

Έπρεπε να περάσουν 37 χρόνια για να ξανατιμήσουν οι Θεσσαλονικείς τη δεύτερη απελευθέρωσή τους στον αιώνα μας. Στην κυβέρνηση βρίσκεται πια το ΠΑΣΟΚ, που αναγνωρίζει μέσω της Βουλής (17.8.82) την Εθνική Αντίσταση 1941-44. Στη θέση του δημάρχου Θεσσαλονίκης βρίσκεται ο αριστερός Θανάσης Γιαννούσης, που είχε αντικαταστήσει τον θανόντα Μιχάλη Παπαδόπουλο. Με το γιορτασμό της επετείου συμφωνεί και συμμετέχει και ο νεοεκλεγμένος δήμαρχος Θεοχάρης Μαναβής, καθώς και οι αριστεροί δήμαρχοι Σταυρούπολης, Αμπελοκήπων και Ευόσμου.

Ο επίσημος γιορτασμός οργανώνεται από το Δήμο Θεσσαλονίκης με τη συμμετοχή των αρχών, του νομάρχη Λ. Σακελλάρη, τις αντιστασιακές οργανώσεις κ.α. Άγημα και φιλαρμονική του στρατού συμμετέχει στην έπαρση της σημαίας στο Λευκό Πύργο, ενώ κατατίθενται και στεφάνια στις φυλακές του Επταπυργίου, στο Κόκκινο Σπίτι και στην πλατεία Ελευθερίας, στη μνήμη των Εβραίων μαρτύρων.

Ο εορτασμός συνεχίζει να πραγματοποιείται από το δήμαρχο Θ. Μαναβή μέχρι το 1986, όταν ο νεοδημοκράτης Σ. Κούβελας παίρνει το Δήμο. Κάθε εορτασμός της επετείου απαγορεύεται, όπως και η απλή έπαρση της σημαίας στο δημαρχείο. Πρόκειται για μια επέτειο που ενοχλεί.

Το υπουργείο Βορείου Ελλάδος και η ΤΕΔΚ θα συνεχίσουν να τιμούν την επέτειο, ώσπου μετά το 1989 χάνεται κάθε αναφορά στην απελευθέρωση της πόλης από τους Γερμανούς, λες και κάτι τέτοιο δε συνέβη ποτέ. Θα επανέλθει ως μια αποστειρωμένη εκδήλωση στο ηρώο του Γ΄Σ.Σ., για να ακολουθήσει μια κάποια αναβάθμισή της.

Η πόλη όμως οφείλει να θυμάται. Και στην καλλιέργεια της ιστορικής της μνήμης πρέπει να συμβάλουμε όλοι, ώστε να ελπίζουμε πραγματικά ότι μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα διαφορετικό μέλλον.

*Ο Μιχάλης Τρεμόπουλος είναι συγγραφέας, δικηγόρος, πρώην ευρωβουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου των Οικολόγων Πράσινων.